Nguyễn Thái Học (1902-1930)

 

Ông sáng lập, chỉ huy, và lãnh đạo Việt Nam Quốc Dân Đảng trong cuộc khởi nghĩa giải phóng dân tộc khỏi ách thống trị của người Pháp, giành lại chủ quyền và xây dựng một thể chế dân chủ cho Việt Nam. Cuộc nổi dậy và tổng tấn công được phát động vào ngày 10 tháng 2 năm 1930 diễn ra trên toàn cõi Bắc Kỳ, sau này được lịch sử mệnh danh là cuộc Tổng Khởi Nghĩa Yên Bái. Cuộc tổng khởi nghĩa này là một kế hoạch nằm trong sách lược Dân Chủ Hoá Đông Dương của Nguyễn Thái Hoc...>>

Tiểu sử

 

Nguyễn Thị Giang (1909-1930)

 

Trách nhiệm

- Tuyên truyền & Liên lạc.

- Tổ chức Binh đoàn Yên Bái.

- Chỉ huy mặt trận tỉnh Bắc Ninh trong cuộc Tổng Khởi Nghĩa.

Sau khi uống bát nước trà xanh, từ biệt bà chủ quán, cô đến đứng dưới gốc cây đề, mắt nhìn về hướng làng Thổ Tang và tự kết liễu đời mình bằng khẩu súng lục mà Nguyễn Thái Học tặng cô ở đền Hùng Vương ngày nào.

 

"Bây giờ hết kiếp thơ đào,
Gian nan bỏ mặc đồng bào từ đây"

( trích Thư Tuyệt Mệnh 2)

 

Hôm ấy là ngày 18 tháng 6 năm 1930, nhằm ngày 22 tháng 5 năm Canh Ngọ...>>

 

Nguyễn Thị Bắc (19xx-19xx)

 

“Nhớ nữ liệt sĩ xưa:

Đất nhả tinh hoa

trời treo băng tuyết

Vóc quần thoa nhưng chí khí tu mi

Thân khuê các mà can trường khí tiết" (*)

Lịch sử đấu tranh cận đại cho tự do dân chủ của nước nhà đã khắc ghi truyền thống anh hùng bất khuất của người phụ nữ Việt qua hình ảnh Nguyễn Thị Bắc, Lê Thị Thành, Nguyễn Thị Vân, Đỗ Thị Tâm, Nguyễn Thị Giang, v.v... Sự hy sinh tuổi thanh xuân cho dân tộc của các cô sẽ mãi là niềm hãnh diện của phụ nữ VN...>>

(*) Phan Bội Châu

 

Bùi Tử Toàn (1893-1930)

Đơn vị: Binh đoàn Yên Bái.

Nghề nghiệp: Nông dân.
Quán làng Xuân Lũng, phủ Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ.

Là một trong 13 vị anh hùng VNQDĐ bước lên pháp trường Yên Bái ngày 17.6.1930

...
Ánh mờ nhạt của bình minh rắc nhẹ
Trên Yên Bái đang u sầu và lặng lẽ
Giữa mấy hàng gươm sáng tỏa hào quang
Mười ba người liệt sỹ Việt hiên ngang
Thong thả tiến đến trước đài danh dự...>>

 

Hồ Văn Mịch (19xx-1932)

Sáng lập viên, lãnh tụ VNQDĐ.

Nguyên quán: làng Đồng Hỷ, phủ Ninh Giang, tỉnh Hải Dương.

Dáng người nhỏ nhắn, thông minh, tính tình qủa quyết. Xuất thân làm giáo học, sau đó theo học lớp Cao đẳng Sư phạm. Bị kết án 10 năm và đày ra Côn Đảo sau vụ ám sát Bazin tháng 2 năm 1929. Ông bị lao phổi và qua đời tại Côn Đảo ngày mồng 8 tháng 4 năm 1932. Mọi người có dựng cho ông một tấm bia...>>

 

Phan Bội Châu (1867-1940)

Danh Dự Chủ Tịch VNQDĐ

 

"Tôi tuy già yếu thật, nhưng nếu còn có thể

giúp ích được việc gì cho Tổ quốc, thì tôi

nguyện đem hết sức mình phục tòng mệnh

lệnh của Đảng."

 

Năm 17 tuổi ông viết bài Hịch Bình Tây Thu Bắc đem dán ở cây đa đầu làng để hưởng ứng việc Bắc Kỳ khởi nghĩa kháng Pháp. Năm 19 tuổi (1885) ông cùng bạn Trần Văn Lương lập đội nghĩa quân Cần Vương chống Pháp nhưng việc không thành...>>

 

Lê Hữu Cảnh (1895-1931)

Ông là linh hồn của VNQDĐ sau khi hầu hết các lãnh tụ bị bắt và giết.

Sinh quán: xã Thịnh Quang, tổng An Hạ, huyện Hoàn Long, tỉnh Hà Đông.
Tôn giáo: Công giáo.
Rất thông minh và gan dạ. Theo học tại trường Giòng Hà Nội. Sau khi đi lính mộ của Pháp về, ông làm việc tại công xưởng Hỏa Xa. Song thân làm nghề thương mãi về đồ gốm tại số nhà 51 phố hàng Mắm Hà Nội.

Ngày bị Pháp hành hình: 23 tháng 6 năm 1931.
Địa điểm bị Pháp hành hình: trước cổng ngục thất Hỏa Lò Hà Nội...>>

 

Đoàn Trần Nghiệp (1908-1930)

Tên khác: Đặng Trần Nghiệp.

Bí danh: Doãn, Sĩ Hiệp.
Biệt danh: Ký Con.

Sinh quán: phố Hàng Sơn, Hà Nội.
Quê quán: làng Khúc Thủy, huyện Thanh Trì, tỉnh Hà Đông (nay thuộc Hà Nội). Dáng người nhỏ bé như thư sinh, nước da trắng mịn, khuôn mặt trái xoan, cặp mắt sáng có vẻ mơ màng, đôi môi đỏ mọng như son lúc nào trông cũng như mỉm cười. Ngày 5-8-1930, Đoàn Trần Nghiệp bị kết án tử hình. Cuối năm 1930, ông bước lên máy chém với thái độ bình thản, cặp mắt sáng thản nhiên nhìn kẻ thù, mỉm cười....>>

 

Sư Trạch (19xx -1936)

Nhà tu, giỏi võ, cận vệ của Nguyễn Thái Học.

1936: Tự sát trong nhà lao An NamGuyane.

 

Sư Trạch giục :

- Các anh chạy trước, để tôi chặn chúng nó !

Sư Trạch vừa dứt câu thì mấy phát súng nổ vang, đạn bay vèo tới. Cả Nguyễn Thái Học và Sư Trạch đều bị thương, đạn ghim vào bắp chân, ngã quị xuống. Bọn tuần phu xông lại, năm đứa vây quanh...>>

 

Nguyễn Như Liên (1910-1930)

Là một trong 13 vị anh hùng VNQDĐ bước lên pháp trường Yên Bái ngày 17.6.1930

 

"Giữa mấy hàng gươm sáng tỏa hào quang
Mười ba người liệt sỹ Việt hiên ngang"

 

Bí danh Ngọc Tỉnh.
20 tuổi.
Học sinh.
Quán làng Cao Mại, phủ Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ...>>

 

Đỗ Thị Tâm (19xx-1930)
Tên thật là Phạm Thị Hào.

Thân phụ là ông Ba Đỗ, và là cháu cụ Cử Chi.
Nguyên quán làng Thịnh Hào, huyện Hoàn Long, tỉnh Hà Đông. Bi bắt cùng với Hoàng Đình Gị, Hoàng Đình Vỹ, Nguyễn Thị Vân, và Trần Xuân Độ.

Sau khi bị bắt và tra tấn, cô dùng vải yếm lụa nhét vào cuống họng tự sát ngày 7 tháng 9 năm 1930 tại Hà Nội...>>

 

Nguyễn Thái Học Và Một Con Đường Yêu Nước

Lê Tuấn Huy

Tác giả là tiến sĩ chuyên nghiên cứu về hệ thống chính trị ở VN. Tác phẩm chính của anh là "Nhà nước Pháp quyền và Phân Quyền"

Những điều kiện khách quan và chủ quan thời đó đã khiến con đường yêu nước của Nguyễn Thái Học trở thành con đường không hiệu quả. Nhưng thất bại lịch sử đó không thể bác bỏ tính trường tồn của con đường này một khi các thể chế chính trị trên thế giới vẫn vận động theo đường hướng đó...>>

 

Lăng mộ Yên Bái

Ngày nay, khu lăng mộ và tượng đài Nguyễn Thái Học và các anh hùng Việt Nam Quốc Dân Đảng (VNQDĐ) tọa lạc trong Công Viên Yên Hòa thuộc tỉnh Yên Bái (xưa: Yên Báy). Tỉnh lỵ nằm dọc theo sông Hồng, phiá Tây Bắc của Hà Nội, và cách thành phố này 150 Km...>>

 

Nguyễn Khắc Nhu (1882-1930)

Lãnh tụ VNQDĐ.

 

Trên đường giải về trại giam, ông nhảy xuống sông trầm mình tự tử, nhưng lại bị quân Pháp vớt lên và đem về giam ông tại Hưng Hóa.

 

Tại đây, ngày 11 tháng 2 năm 1930, ông đập đầu vào tường của trại giam tự tử để bảo toàn khí tiết, hưởng dương 49 tuổi.

 

Ông còn là tác giả của một số bài thơ, bài báo vận động cải cách. Tên nhà cách mạng Nguyễn Khắc Nhu được đặt cho một con phố ở Hà Nội và ở một số thành phố khác...>>

 

Ca khúc Nguyễn Thái Học (video)

Lời: Tâm Thơ     Nhạc: Ngô Nguyên Trần

NTHF xin chân thành cảm tạ nhạc sỹ Tâm Thơ và Ngô Nguyên Trần đã gửi tặng ca khúc Nguyễn Thái Học nhân kỷ niệm ngày Yên Bái 17.6.2008...>>

music sheet

 

Phó Đức Chính (1907-1930)

Phó Đức Nam

 

Sáng lập viên, lãnh tụ Việt Nam Quốc Dân Đảng.

 

"Đại sự không thành! Chết là vinh!

Còn chống án làm chi vô ích!"  

 

Quê ở thôn Đa Ngưu, nay thuộc xã Tân Tiến, huyện Văn Giang, Hưng Yên. Ông là con út trong gia đình có 4 anh chị em, thân phụ của ông là cụ Duy Chân (còn có tên khác là Đức Chân, Đức Tường)...>>

 

Ngày Yên Bái 17.6.2007

Phó Đức Nam

Chuyến đi lần này tôi đã trông đợi từ lâu bởi vì không giống những chuyến đi trước, chuyến đi này có một ý nghĩa khác, thật đặc biệt. Một chuyến đi tưởng niệm một người con yêu nước, một liệt sĩ, và hơn thế nữa là chuyến đi tìm hiểu về một người con của làng Đa Ngưu, một người con của dòng họ Phó....>>                        

 

Đi tìm di sản

NTHF

Trong khi đi tìm di sản và phát huy tinh thần của Nguyễn Thái Học, chúng tôi đã nghĩ đến những nhân vật có liên quan đến cuộc đời ông. Qua những đóng góp và vai trò của mỗi người trong bối cảnh lịch sử lúc bấy giờ, có thể khẳng định rằng là, họ đã cùng nhau thai nghén, hun đúc nên Tinh Thần Nguyễn Thái Học. Thật vậy, qua hình ảnh người sinh viên quê làng Thổ Tang, trách nhiệm đối với quốc dân và viễn kiến Dân chủ hóa ba nước Đông Dương của họ vẫn được truyền tụng mãi cho đến ngày hôm nay. Vì thế, nếu phát huy Tinh Thần Nguyễn Thái Học, mà quên đi, không nhắc đến những nhân vật bên cạnh ông, thì thật là một thiếu sót lớn. Và đây là mục đích của những trang kế tiếp. Ngoài ra, khi thực hiện phần này, chúng tôi cũng hy vọng rằng, hậu duệ, thân nhân, hoặc những ai biết được ít nhiều về các nhân vật kia, sẽ giúp chúng tôi trong việc tìm kiếm dữ liệu về những con người đã làm tròn bổn phận của họ trong giai đoạn lịch sử ấy...>>