Lễ Truy Điệu Các Chiến Sĩ Yên Bái Năm 1931

Kiều Bào Ở Xiêm (Thái Lan)

 

Than rằng:


Vừng Quế Hải gió tanh mưa máu, áng ba đào vì tình thế xui nên.
Cõi Viêm Bang núi thịt cùng xương, nỗi bi thảm xưa nay chưa thấy có!


Ngoài ngàn dậm trông về cố quốc,
Non sầu bể thảm, quặn ruột gan như chín khúc tơ vò!


Cuộc trăm năm tưởng tới đồng tâm,
Cỏ úa hoa rầu, dẫu sắt đá cũng hai hàng lệ nhỏ.


Anh chị em ta!
Gặp lúc vận nước suy vi,
Giống nòi cực khổ,


Quân quỷ trắng gia tay bóc lột, rày sưu mai thuế, róc tận xương da,
Lũ lằn xanh bu miếng đỉnh chung, bán nước buôn dân kể chi máu mủ!


Tay cách mạng đã từng phen bồng bột, tiếc nơi tâm chí có thừa mà phương châm chưa đủ, sức ve mình chấu đành chịu khoanh tay;
Thôi thì dạy bừa hết cách, đàn áp đủ đường, dàm ngựa ách trâu hãy còn chịu cổ,


Tụi tân học đua nhau Âu hóa, bình đẳng tự do thoa cửa miệng, thực lòng vì nước, trăm người có một, ngắm tiền đồ thêm ngán bọn Tây du.


Bọn cựu Nho toan kế Duy tân, anh hùng lãnh tụ chất đáy lòng, thực dạ vì nòi, xét sổ được bao nhiêu, thôi đại sự chắc chỉ người Đông độ!


Nay gặp lúc phong trào sôi nổi, khắp năm châu trống dục kèn kêu,
Nay gặp người chỉ lối đưa đường, cùng bốn bể triều dâng sóng vỗ.


Rừng cách mạng ta góp cây,
Bão cách mạng ta góp gió.


Màn phấn đấu khởi tháng Hai năm ngoái, cõi Yên bái dậy một phen oanh liệt, máu quốc dân phun nhuộm đẫm sa trường;
Cuộc biểu tình liền tháng Tám vừa đây, đất Hồng Lam gây một trận tung hoành, Tổ Quốc kêu vang kèn dụng võ.


Nhân dân Việt đã quyết chí tiêm cừu;
Đế quốc Pháp phải già tay khủng bố.


Thương những kẻ gan vàng dạ sắt, lăn lóc tuyên truyền cổ động, bỗng rủi cơ mưu bại lộ, nhẹ lông hồng khi lên máy đoạn đầu;
Xót những người rách áo đói cơm, ước ao hạnh phúc dân quyền mà đem tính mạng hy sinh, phá hang cọp để tìm sinh lộ.


Thương những kẻ trong trường thương mại, phá gia nghiệp ngàn vàng tu trợ, án tình nghi không quản lửa kìm tra!
Xót những người án binh nhung, rắp ranh tâm hạn tâm hán, chước đao qua mấy trận tung hoành, hồn nghĩa hiệp nhóng theo hòn đạn nổ.


Bạn má phấn phất cờ nương tử, chí tang bồng duyên hồ thỉ, phận liễu bồ vùi giữa đám binh đao;
Bọn đầu xanh kết tội thiếu niên, đi diễn thuyết, phát truyền đơn, đem mệnh tử để ra ngoài mạng số.


Thương những kẻ Hỏa Lò Khám Lớn, mài mật chống cùng oai vũ, tiếc nỗi gan vàng mà mệnh bạc, hồn lìa theo ngọn búa đầu rơi!
Xót những người Lao Bảo Côn Lôn, nằm gai chịu với phong trần, gặp nơi nước biếc non xanh, xác đành gởi ngàn cây nội cỏ.


Ôi! Thương ôi! Tấc dạ trung trinh, tấm lòng kiên cố; những cái chết đáng thương đáng tiếc, đáng dạ nhớ lòng ghi; những cái chết đáng yêu, đáng bia đồng tượng gỗ.


Người ấy ví còn sống lại, còn hy vọng cho quốc gia dân tộc nhiều, thân kia dầu có chết đi, cũng ảnh hưởng cho cuộc cách mạng đồng bào chẳng nhỏ!


Anh em, chị em ôi!


Tủi phận quê người, chạnh niềm nước cũ; đọc đến chữ “tinh thần bất tử” dạ đinh ninh kẻ khuất với người còn!


Gẫm đến câu “khí phách trường tồn”, lễ truy điệu biểu tấm lòng ái mộ.


Hỡi ơi! Thương thay!