PHỤ LỤC
Thư gửi cho tên Toàn Quyền Đông Dương
Yên Báy, Ngày… tháng 3 năm 1930
Gửi ông Toàn Quyền Đông Dương ở Hà Nội.
Ông Toàn Quyền,
Tôi, Nguyễn Thái Học ký tên dưới đây, chủ tịch Đảng cách mệnh Việt
Nam Quốc Dân Đảng, hiện bị giam ở ngục Yên Báy, trân trọng nói cho
ông rõ rằng:
Hoặc trực tiếp, hoặc gián tiếp, tôi thực có trách nhiệm về mọi việc
chính biến phát sinh trong nước, do Đảng tôi chỉ huy từ năm 1927
tới nay, vì tôi là chủ tịch Đảng, và là người sáng lập nữa.
Vậy xin ông giết một mình tôi, chứ đừng giết các
người đảng viên hay gọi là đảng viên, hiện bị giam ở các ngục, bởi
vì người ta vô tội! Người ta vô tội vì trong số đó thì một phần
là các đảng viên, nhưng họ vào đảng là vì tôi khuyến khích họ, cho
họ biết thế nào là nghĩa vụ một người dân đối với quốc gia, thế
nào là khổ nhục của một tên dân mất nước; còn ngoài ra thì là những
người bị vu cáo bởi bọn thù hằn, bởi lũ mật thám, bởi những bạn
bè bán mình cho chính phủ Đông Dương!
Tôi nhắc lại một lần nữa để ông biết rằng chỉ cần
giết một mình tôi, vì tôi mới chính là thủ phạm. Mà nếu còn chưa
đủ hả, thì xin tru di cả nhà tôi, nhưng tôi đem nước mắt mà xin
ông tha cho những người khác! Sau nữa tôi mong ông nghĩ đến danh
dự nước Pháp, đến công lý, đến nhân đạo mà thôi, đừng ra lệnh ném
bom hay đốt phá những làng vô tội như ông vừa mới làm! Đó là một
lệnh giết người. Những đồng bào của tôi sẽ vì thế mà chết đói, chết
rét lấy vạn mà kể!
Sau cùng kết luận bức thư, tôi nói cho ông biết rằng: nếu người
Pháp muốn ở yên ở Đông Dương mà không phải khốn đốn vì phong trào
cách mệnh thì:
1) Phải thay đổi cái chương trình chính trị hung tàn và vô đạo hiện
hành ở Đông Dương.
2) Phải cư xử cho ra vẻ người bạn dân Việt Nam, chứ đừng có lên
bộ ông chủ bạo ngược và áp chế.
3) Phải để lòng giúp đở những nỗi đau khổ về tinh thần, về vật chất
của người Việt Nam, bằng cách trả lại các nhân quyền, như tự do
du lịch, tự do học hành, tự do hội họp, tự do ngôn luận; đừng có
dong túng bọn tham quan, ô lại, và những phong tục hủ bại ở các
hương thôn; mở mang nền công, thương bản xứ, cho nhân dân được học
tập những môn cần thiết.
Ông Toàn Quyền, hãy nhận lấy tấm lòng tôi tôn kính và cảm kích,
với sự nhiệt liệt tạ ơn.
Kẻ thù của ông:
Nhà Cách mệnh Nguyễn Thái Học
<<
HẾT >>
|
