Thư gửi cho viên Toàn
Quyền Đông Dương
Yên Báy, ngày...tháng 3 năm 1930
Gửi ông Toàn-Quyền Đông Dương ở Hà-Nội
Ông Toàn-Quyền.
Tôi Nguyễn Thái Học ký tên dưới đây, chủ-tịch đảng
cách mạng Việt-Nam Quốc-Dân Đảng, hiện bị giam ở ngục Yên Báy, trân
trọng nói ông rõ ràng:
Hoặc trực tiếp hoặc gián tiếp, tôi thực có trách
nhiệm về tất cả các mọi việc chính biến phát sinh ở trong nước do
Đảng tôi chỉ huy từ năm 1927 tới nay, vì tôi là chủ-tịch của Đảng,
và là người sáng lập nữa.
Vậy xin ông giết một mình tôi, chứ đừng giết các
người đảng viên hay cũng coi là đảng viên hiện bị giam ở các ngục
bởi vì người ta vô tội! Người ta vô tội vì rong số đó thì một phần
là các đảng viên, nhưng họ vào đảng là vì tôi khuyến khích nói cho
họ biết thế nào là nghĩa vụ một người dân đối với quốc gia, thế
nào là những nỗi khổ nhục của một tên dân mất nước, còn ngoài ra
thì là những người bị vu cáo bởi bọn thù hằn, bởi lũ mật thám, bởi
những bạn bè bán mình cho chính phủ Đông Dương!
Tôi nhắc lại một lần nữa để ông biết rằng chỉ cần
giết một mình tôi, vì tôi mới chính là thủ phạm. Mà nếu còn chưa
đủ trả, thì xin chu-di cả nhà tôi, nhưng tôi đem nước mắt mà xin
ông tha cho những người khác! Sau nữa tôi mong ông nghĩ đến danh
dự nước Pháp, đến công lý, đến nhân đạo, mà thôi đứng ra lệnh ném
bom hay đối phó những làng vô tội như ông vừa mới làm! Đó là một
lệnh giết người, những đồng bào của tôi sẽ vì thế mà chết đói, chết
rét, lấy vạn mà kể!
Sau cùng kết luận bức thư, tôi nói cho ông biết rằng:
nếu người Pháp muốn ở yên Đông Dương mà không phải khốn đốn vì phong
trào cách mạng thì:
1) Phải thay đổi cái chương trình chính trị hung-tàn
và vô-đạo hiện-hành ở Đông Dương.
2) Phải cư-xử cho ra vẻ người bạn dân Việt Nam, chứ
đừng có lên bộ ông chủ bạo ngược và áp chế.
3) Phải để lòng giúp đỡ những nỗi đau khổ về tinh
thần, về vật chất của người Việt Nam, bằng cách trả lại các nhân
quyền, như tự do du lịch, tự do học hành, tự do hội họp, tự do ngôn
luận, đừng có dung túng bọn tham quan ô lại và những phong tục hủ
bại ở các hương thôn; mở mang nền công thương bản xứ, cho nhân dân
được học tập những môn cần thiết.
Ông Toàn quyền, hãy nhận lấy tấm lòng tôi tôn kính
và cảm kích, với sự nhiệt liệt tạ ơn.
Kẻ thù của ông:
Nhà Cách-mạng Nguyễn-Thái-Học
|