Tinh thần trách nhiệm

Luận văn học bổng Nguyễn Thái Học 2009

Lê Văn Hậu

Đại Học Cần Thơ

Trách nhiệm chưa được định nghĩa một cách chính xác. Nhưng chúng ta cũng có thể hiểu khái quát trách nhiệm là việc làm tròn bổn phận của bản thân đối với chính bản thân, gia đình và xã hội, đất nước. Hay nói một cách cụ thể hơn trách nhiệm là việc bản thân mỗi công dân chúng ta phải chịu những kết quả mà bản thân chúng ta đã làm cho bản thân, gia đình và xã hội.

Đối với mỗi cá nhân thì cá nhân nào có trách nhiệm cao thì sau này sẽ trở thành một người thành công. Và đối với một đất nước, đất nước nào có những công dân có trách nhiệm sẽ là một đất nước hùng mạnh và phát triển.

Như chúng ta biết chỉ khi nào nhận thức được trách nhiệm bản thân mình đối với sự phát triển vũng mạnh của đất nước thì chúng ta mới có thể có những đóng góp xứng đáng với những trách nhiệm của bản thân. Dân tộc ta là một dân tộc có tinh thần trách nhiệm cao, điều đó đã được chứng minh qua suốt những năm đấu tranh giành độc lập dân tộc từ mấy ngàn năm qua.

Từ khi có những cuộc xâm lăng của các thế lực bên ngoài thì các anh hùng dân tộc đã thể hiện tinh thần trách nhiệm cao cả với việc hết lòng đánh đuổi quân thù. Và những vị anh hùng tiêu biểu như Lý Thường Kiệt, Trần Quốc Tuấn, Nguyễn Huệ,... Như chúng ta biết “giặc đến nhà đàn bà cũng đánh” nên không chỉ có nam anh hùng mới có trách nhiệm với tổ quốc mà cả những nữ anh hùng cũng luôn hy sinh cho sự độc lập của tổ quốc như Bà Trưng, Bà Triệu, v.v.

Vậy thế hệ trẻ chúng ta hiện nay càng cần học hỏi thế hệ trước về tinh thần trách nhiệm đối với tổ quốc. Người xưa có câu “quốc gia hưng vong, thất phu hữu trách”, qua câu nói này ta đã thấy rõ được trách nhiệm của một người công dân đối với đất nước của mình là rất lớn. Tuy nhiên hiện nay trách nhiệm của chúng ta là bảo vệ và xây dựng đất nước ngày càng giàu đẹp. Ở thời hiện đại này, chúng ta sẽ có những cách khác hơn để thể hiện trách nhiệm của bản thân đối với đất nước.

Trước hết, để làm tròn trách nhiệm của mình thì chúng ta phải là người có kiến thức chuyên môn và có tinh thần sẵn sàng đóng góp cho sự phát triển của đất nước. Với sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật như vũ bảo thì chỉ khi đất nước ta có được những người có đủ kiến thức chuyên môn mới không để đất nước ta tụt lại phía sau của thế giới. Hiện nay, nước ta đang thuộc vào nhóm những nước nghèo và lạc hậu về khoa học kỹ thuật. Đây là một kết quả kém mà tất cả người dân Việt Nam phải chịu trách nhiệm để góp phần cho sự phát triển của đất nước. Chúng ta biết rằng Nhật Bản, Trung Quốc, và Hàn Quốc có thể phát triển nhanh thì chúng ta cũng có thể bởi dân tộc ta chưa phát huy hết sức mạnh mình có và tinh thần trách nhiệm cũng là thứ cần phải phát huy.

Mặt khác, là một công dân có trách nhiệm thì mỗi người chúng ta phải có những nhận định, những đóng góp cho sự phát triển của đất nước. Chúng ta phải dám nói lên chính kiến của bản thân và đồng thời với việc nói lên ý kiến thì chúng ta cũng sẵn sàng tham gia vào các công việc có ý nghĩa để góp phần xây dựng và bảo vệ tổ quốc.

Thêm vào đó, chúng ta những công dân Việt Nam cần phải sẵn sàng đấu tranh đến cùng cho chủ quyền lành thổ của đất nước. Hiện nay, một số cường quốc đang có âm mưu xâm chiếm những lãnh thổ của chúng ta. Là những công dân của Việt Nam anh hùng thì chúng ta không thể chịu được nỗi nhục mất lãnh thổ vào các thế lực nước ngoài. Và nó cũng chính là một điều thể hiện rõ tinh thần trách nhiệm của một công dân chân chính. Đây không phải là vấn đề mới bởi hàng ngàn năm qua chúng ta luôn bị các thế lực hiếu chiến xâm chiếm đất đai. Nhưng chúng luôn thất bại bởi những người anh hùng Việt Nam. Vậy thì hiện nay nếu những người công dân Việt Nam thể hiện mạnh mẽ trách nhiệm của mình thì các thế lực xâm lăng cũng sẽ thất bại.

Tóm lại, đất nước chúng ta hiện nay còn nghèo và kém phát triển. Và nếu như những công dân Việt Nam không có trách nhiệm thì tương lai nước ta cũng nghèo nàn lạc hậu. Nhưng đó chỉ là giả định không có căn cứ, bởi công dân Việt Nam luôn là những người có trách nhiệm và trong một tương lai không xa chúng ta cũng có thể làm được điều mà các nước Nhật Bản, Singapore, Trung Quốc làm được. Bên cạnh đó mỗi con người chúng ta cũng cần trao dồi, rèn luyện tinh thần trách nhiệm của mình qua tấm gương của các vị anh hùng trong lịch sử và một trong những tấm gương sáng được nhắc đến đó là anh hùng Nguyễn Thái Học.

25.10.2009