Người Việt ưu tiên dùng hàng Việt

Luận văn 2 - Học bổng Nguyễn Thái Học 2009

Đàm Thị Hồng Nhung

Đại Học Khoa Học Xã Hội & Nhân Văn

Từ ngàn năm trước, người Việt Nam đã chứng tỏ được tài trí của mình qua những sản phẩm sáng tạo phục vụ đời sống sinh hoạt của con người. Chẳng thế mà mỗi một ngành nghề, chúng ta đều có những ông tổ đáng kính: ông tổ nghề đúc đồng Nguyễn Minh Không - Dương Không Lộ, công chúa Thiều Hoa - tổ nghề dệt lụa, Phạm Đôn Lễ - tổ nghề dệt chiếu, Lê Công Hành - tổ nghề thêu, Trần Lư - tổ nghề sơn, Lương Nhữ Học - tổ nghề khắc bản in, về các ông tổ khác của nghề kim hoàn, nghề mộc, nghề làm giấy, nghề bốc thuốc Nam.[1] Qua nhiều thế hệ, những sản phẩm được lưu truyền trong phạm vi rộng hơn đã mang cho mình tên gọi “hàng hóa” trong nền kinh tế thị trường.

Hàng hóa Việt Nam ngày càng phong phú theo nhu cầu đời sống xã hội. Không dừng lại ở bền, mà còn vươn tới cái đẹp, sự tinh xảo, mục đích làm hài lòng tất cả những thượng đế khó tính. Ưu điểm đầu tiên có thể kể đến khi nói về hàng Việt Nam đó là chất lượng ổn định. Chính người tiêu dùng là những vị giám khảo công tâm nhất trong mỗi lần bình chọn Hàng VN Chất Lượng Cao được tổ chức hàng năm. Quả thật, những tên tuổi được tôn vinh như Biti’s, Thiên Long, Thành Công, Caosumina, Bibica… là những thương hiệu đáng tin cậy. Trong cảnh hàng nhái nhan nhản thị trường, hàng VN vẫn khẳng định được chỗ đứng của mình trong lòng người tiêu dùng.

Với một mặt hàng nhập khẩu, khi muốn liên hệ nhà sản xuất, người tiêu dùng phải qua một đối tượng trung gian là nhà phân phối. Với hàng VN thì việc liên hệ thuận tiện hơn nhiều. Người VN có thể liên hệ trực tiếp để được giải đáp thắc mắc của mình về sản phẩm.

Ưu điểm lớn nhất của hàng hóa Việt Nam đó là phù hợp với truyền thống, văn hóa và gu thẩm mỹ của người Việt. Các loại mặt hàng gốm của Trung Hoa và Nhật Bản vốn đã nổi tiếng trên thế giới lại gặp khó khăn khi cạnh tranh cùng với gốm Minh Long, Bát Tràng của Việt Nam. Những họa tiết cô gái trong trang phục Kimono trên chiếc bình gốm làm sao thu hút người Việt bằng hình ảnh con chuồn chuồn ớt bên giàn mướp, hay những chiếc lá sen biểu tượng cho vùng sông nước Đồng Tháp Mười… Chiếc lồng đèn điện vô hồn chỉ biết lặp đi lặp lại một bài nhạc, làm sao sánh bằng lồng đèn giấy được làm thủ công, màu sắc sặc sỡ, lung linh với ánh nến… Hàng Việt Nam đã thể hiện tinh thần Việt Nam.

Vốn nhiều ưu điểm là thế, hàng VN vẫn gặp khó khăn trong thời buổi kinh tế thị trường. VN hội nhập WTO từ tháng 11/2007. Đây được xem là cơ hội cũng là thách thức. Hàng hóa nước ngoài dễ dàng vào thị trường VN hơn. Cuộc cạnh tranh chính thức bắt đầu giữa hàng Việt và hàng ngoại. Hạn chế của hàng VN chính là chưa xây dựng được thương hiệu, trong khi tâm lý tiêu dùng VN lại sính hàng ngoại. Cùng chất lượng, cùng mẫu mã, một cái áo với mác Gucci hay Luis Vuiton với giá cả trên trời có khi lại đánh bại những thương hiệu Việt giá cả phải chăng. Cũng như vậy, khi nhắc đến hàng công nghệ, người ta nghĩ ngay đến chọn lựa là hàng có xuất xứ từ Nhật, Mỹ, Châu Âu.

Trong cuộc cạnh tranh về giá cả, hàng Việt Nam yếu thế trước… hàng nhái. Những món đồ chơi có xuất xứ từ TQ, không nhãn mác, không bảo hành, không hạn sự dụng được bán với giá rẻ quá mức tưởng tượng. Người tiêu dùng không quan tâm đến chất lượng mua ngay mà không phải đắn đo. Có ai lại phải suy nghĩ lâu về giá cả khi mua một cái kính vỉa hè với giá 15.000 – 20.000đ?

Cuộc vận động “Người Việt ưu tiên dùng hàng Việt” là hoạt động cần thiết. Trong đó, Thanh niên chính là đối tượng tiêu dùng chính của hiện tại và tương lai. Thanh niên với bản chất chuộng cái mới, sính ngoại thường chọn những sản phẩm ngoại nhập. Trong tiêu dùng cá nhân, nhìn từ đỉnh đầu tới gót chân một thanh niên, có thể nhận ra hai xu hướng: hoặc là hàng ngoại “áp đảo” hàng nội: kính Gucci, quần áo Banana, Giày Nike, túi xách Luis Vuiton...; hoặc là hàng nhái áp đảo “hàng VN”.

Theo một cuộc thống kê xã̃ hội học: một người sẽ truyền thông điệp tới 21 người khác nếu sản phẩm tốt, ngược lại sẽ truyền đến 11 người khác nếu sản phẩm không tốt. Do đó, điều quan trọng là vấn đề tâm lí tiêu dùng.

Cần có những buổi phát động ưu tiên dùng hàng Việt Nam trên các phương tiện truyền thông đại chúng để thanh niên hiểu được ý nghĩa của việc chọn hàng VN. Dùng hàng VN là góp phần tạo công ăn việc làm cho chính những người anh em, họ hàng, xa hơn là đồng bào ta. Do đó, dùng hàng Việt là thể hiện lòng yêu nước, tự tôn dân tộc.

Ưu tiên dùng hàng Việt không có nghĩa là bài ngoại. Là người tiêu dùng, chúng ta cần có những chọn lựa thông minh. Bên cạnh đó, là người Việt Nam, nên chúng ta cần có chọn lựa thể hiện tình yêu nước. Trên một diễn đàn online, rất nhiều thanh niên đồng tình với ý kiến “Dừng lại 30 giây trước khi mua hàng”. Khi hai mặt hàng tương đương nhau về chất lượng và giá cả, dùng hàng Việt Nam chính là thể hiện cả hai yếu tố thông minh và yêu nước.

[1] “Kể chuyện danh nhân VN” của Lê Minh Quốc.

29.10.2009