Con
rồng chết đói*
Edward McBride
The Economist
Ham
muốn mãnh liệt của Trung Quốc đối với các nguồn tài nguyên thiên
nhiên để bù đắp vào cơn bùng nổ trao đổi hàng hóa toàn cầu. Các
nước phát triển lo ngại sẽ bị bỏ lại trên mặt đất khô kiệt, song
những tác động lớn nhất sẽ thấy rõ ngay trong bản thân Trung Quốc
- Edward McBride
Bên cạnh vệt đường ray, nằm giữa hai gò đất nhỏ nhuốm
đỏ màu rỉ sắt tại trung tâm vành đai khai mỏ của Congo, ba người
làm công Trung Quốc xuất hiện như đến từ cõi hư vô. Có nhiều người
Trung Quốc ở đây trong những ngày này, giải thích cho điều mà một
trong những đồng bào của họ, Harvey Lee, anh chàng đang lái xe chạy
xuyên qua mấy lùm cây tới xí nghiệp khai thác đồng kế bên do anh
điều khiển cho một hãng sản xuất kim loại của Canada. Dọc đường
đi, anh ta chỉ tay vào những người thợ đúc mới vào nghề, “Đấy đấy,”
anh nói, khoát tay chỉ vào một dãy nhà xưởng lợp tôn lá và những
lò bễ đang khạc lửa, “là thuộc về một tay đến từ Thượng Hải.” Lát
sau, khi những khu nhà xiêu vẹo hiện ra trước mắt, anh tiếp lời,
“và chỗ kia thuộc về hai bà đến từ Hong kong.” ? Trong mọi thứ ở
đây, anh ta nhẩm tính, các doanh nhân Trung Hoa đã dựng lên một
nửa trong số các xí nghiệp sơ chế bán thành phẩm của vùng Lubumbashi.
Chung quanh Lubumbashi, thủ phủ tỉnh Katanga giàu
có nguồn đồng đỏ của nước Congo, có nhiều dấu hiệu của một cuộc
xâm chiếm bất ngờ của Trung Quốc. Những tay môi giới người Trung
Hoa đã bắt đầu thu mua quặng từ nhiều người thợ mỏ liều lĩnh trong
vùng và bán nó cho các xí nghiệp sơ chế kiểu như của anh chàng Lee.
Những người dân địa phương chỉ ra vài ngôi biệt thự nằm trong khu
đồn trú quân thực dân rợp bóng cây của thành phố giờ đây đầy những
thương gia Trung Hoa bí ẩn. Katanga Fried Chicken, nhà hàng nổi
tiếng nhất ở Lubumbashi cho tới nay, giờ đây đã có ba đối thủ Trung
Hoa.
Nếu như mọi điều đều theo đúng với kế hoạch thì những
hoạt động kinh doanh mới mẻ này chẳng mấy chốc sẽ bị bao phủ bởi
làn sóng đầu tư của người Trung Quốc trong một quy mô lớn hơn nhiều.
Vào cuối năm 2007 chính phủ Congo đã loan báo rằng các doanh nghiệp
nhà nước của Trung Quốc sẽ xây dựng hoặc tân trang nhiều tuyến đường
sắt, đường bộ và hầm mỏ trong khắp đất nước với chi phí khoảng 12
tỉ dola, đổi lại họ được quyền khai thác quặng đồng với giá trị
tương đương. Toàn bộ giá trị trao đổi đó lớn gấp ba lần ngân sách
quốc gia hàng năm của Congo và lớn khoảng gấp mười lần số viện trợ
mà “nhóm tư vấn” của các nhà tài trợ phương Tây đã hứa cho nước
này mỗi năm cho tới năm 2010. Các giới chức Trung Quốc có vẻ như
đã quá lo lắng làm sao kiếm được đủ các nguồn khoáng sản nhằm duy
trì mức tăng trưởng kinh tế đáng kể của đất nước mình nên họ đã
sẵn sàng đầu tư hàng tỉ dola vào những khu vực nghèo nàn bẩn thỉu
và luôn bị chiến tranh cày xới như Congo – nhiều hơn hàng tỉ dolo
trên thực tế so với các chính phủ phương Tây và các nhà đầu tư liên
quan đang đổ vào đây.
Và Congo không phải là mối lợi duy nhất trong cơn
đói khát các nguồn tài nguyên thiên nhiên của Trung Quốc. Từ Canada
đến Indonesia cho tới Kazakhstan, các công ty Trung Quốc đang ngấu
nghiến dầu lửa, khí gas, than đá và kim loại, hoặc chi phí cho quyền
được khai thác chúng, hay mua lại các công y đang sản xuất các tài
nguyên này. Các chuyến tàu thủy đang xếp hàng chờ rời cảng than
đá lớn nhất Australia, Newcastle, để chuyển những chuyến hàng cho
Trung Quốc theo dự định (xem hình ở đầu trang); là tại một điểm
trên cả một dãy dài 79 con tàu. Các nền kinh tế Phi châu và Mỹ Latin
đang tăng trưởng với nhịp độ nhanh nhất trong hàng thập kỷ qua cũng
là nhờ một phần lớn từ đòi hỏi rất cấp bách của Trung Quốc đối với
các nguồn tài nguyên của họ.
Sức tiêu thụ đang đâm chồi nẩy lộc của Trung Quốc
đã giúp cho việc đẩy giá của mọi loại nhiên liệu, kim loại và lương
thực lên tới những đỉnh điểm mới so với năm vừa qua. Các nhà phân
tích nhìn nhận có chút ít viễn cảnh cho sự kết thúc giai đoạn bùng
nổ; giá cả của một số ít mặt hàng đã sút giảm tới mức tồi tệ trước
triển vọng kinh tế Mỹ đang xấu dần, song các mặt hàng khác, gồm
dầu lửa, lúa mì và quặng sắt vẫn tiếp tục đạt tới những bảng thành
tích mới. Trung Quốc, với khoảng một phần năm dân số thế giới, giờ
đây tiêu thụ một nửa số xi măng của thế giới, một phần ba thép và
hơn một phần tư lượng nhôm. Lượng nhập khẩu các loại tài nguyên
thiên nhiên của nước này đang tăng lên thậm chí nhanh hơn mức tăng
vọt của nền kinh tế. Quặng sắt nhập qua đường biển, là một ví dụ,
đã tăng cao tới 27% một năm trong vòng bốn năm qua. Các công ty
khai khoáng phương Tây đang thích thú duy trì sự bùng nổ này.
Những tiến bộ không được chào
đón
Song biểu hiện bất ngờ vươn tầm với ra toàn cầu của
Trung Quốc đang phát sinh nhiều mối lo ngại dẫu có vẻ như là một
thành công. Năm 2005, nghị sĩ quốc hội Mỹ, khi đề cập tới các mối
quan ngại mơ hồ đối với an ninh quốc gia, đã làm phá sản một đề
xướng tiếp quản đối với Unocal, một hãng dầu khí của Mỹ, bởi hãng
dầu quốc gia CNOOC của Trung Quốc. Ứng cử viên đối lập trong cuộc
bầu cử tổng thống ở Zambia năm 2006 đã giành một vị trí đặc biệt
qua việc công kích vào sự có mặt của Trung Quốc đang gia tăng tại
nước này. Các cư dân tại miền viễn đông Nga lo ngại rằng Trung Quốc
đang lập kế hoạch cướp đoạt dầu lửa và gỗ của họ và thậm chí có
thể tới định cư tại những vùng hẻo lánh ở đây.
Một số tổ chức phi chính phủ lo ngại rằng các công
ty của Trung Quốc sẽ phớt lờ những quy định cơ bản của luật pháp,
bảo vệ môi trường và các tiêu chuẩn lao động trong cuộc rượt đuổi
để có được các nguồn tài nguyên, vạch lối chỉ đường cho những trò
tham nhũng, ô nhiễm môi trường theo sau các hoạt động khai thác
của họ. Các công ty phương Tây bực bội trước việc nhiều doanh nghiệp
nhà nước của Trung Quốc bằng việc ganh đua đã có những hoạt động
xa rời cả lợi ích thương mại. Họ còn nói rằng chính phủ Trung Quốc
sẵn sàng trả những khoản tiền chênh lệch để giành quyền khai thác
sao cho cố gắng có được phương cách tiếp cận các nguồn tài nguyên
khoáng sản. Họ thậm chí còn can thiệp bất chấp thông lệ, nhân danh
các công ty của nước mình bằng cách đề nghị các khoản viện trợ cả
gói to lớn cho những nước nào chào đón nguồn đầu tư của Trung Quốc.
Tất cả thực tế này, là đáng lo ngại, sẽ gây tổn hại tới lợi ích
của các hãng khai thác than và dầu lửa lớn, thúc đẩy lạm phát và
dồn đẩy phương Tây lao vào cuộc đua tranh với Trung Quốc trong việc
tiếp cận các nguồn tài nguyên khoáng sản.
Các nhà ngoại giao và giới học giả, về phần mình,
đã lo ngại rằng phương Tây “đang đánh mất” Phi châu và những khu
vực giàu tài nguyên khác. Sự nổi lên bất ngờ của Trung Quốc, theo
quan điểm này, sẽ làm suy giảm ảnh hưởng của Mỹ, Âu châu và các
nền dân chủ giàu có khác đối với thế giới đang phát triển. Trung
Quốc sẽ trợ giúp cho các chế độ bị tẩy chay và cổ vũ họ thách thức
các tiêu chuẩn quốc tế. Tham nhũng, quản lý kinh tế tồi, sự trấn
áp và bản chất không kiên định sẽ sinh sôi nảy nở. Nếu ảnh hưởng
có tính tai họa này lan truyền quá rộng rãi, theo lời một nhà phê
bình, thì “tính nhất trí Washington” trong chủ nghĩa tự do kinh
tế và nền dân chủ sẽ tìm thấy chính nó trong cuộc đua tranh với
một “tính nhất trí Bắc Kinh” của sự phát triển do nhà nước lãnh
đạo và chế độ độc tài.
Mối lo ngại đó là hoàn toàn không có căn cứ nếu như
cách quản lý của một vài láng giềng của Congo là tất cả những gì
đã bị bỏ qua. Angola, ở phía nam, đang được tiếp nhận rất nhiều
việc trợ và đầu tư từ Trung Quốc khi mà năm 2006 nước này đã quyết
định không cần hàng triệu dola từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế và tất cả
những luật lệ khó chịu đối với họ về quản lý kinh tế minh bạch và
lành mạnh. Sudan, ở phía bắc, nhún vai khinh rẻ những hăm doạ và
trừng phạt của phương Tây về những hành động tàn bạo vẫn đang tiếp
diễn tại Darfur, nhờ một phần lớn vào thiện ý của Trung Quốc đầu
tư vào những giếng dầu của Sudan và mua lại hàng hóa xuất khẩu của
nước này. Hơn nữa, sự hăng hái giao thương của Trung Quốc tại Myanmar,
và thái độ miễn cưỡng dễ hiểu của họ trong việc quở trách tất cả
những hành động bạo ngược xảy ra tại nơi đây, đã giúp cho việc ngăn
cản một hành động phản ứng mạnh mẽ của quốc tế đối với sự đàn áp
bằng bạo lực trước những cuộc biểu tình hoà bình tại đó vào năm
ngoái.
Dù sao, báo cáo đặc biệt này sẽ biện luận rằng những
mối quan ngại đó về những hệ quả khủng khiếp từ sự lùng kiếm của
Trung Quốc tới các nguồn tài nguyên thiên nhiên là quá mức. Quả
tình Trung Quốc xử sự với các nhà độc tài bằng chính sách bàn tay
nhung, song họ đã bị cô lập ghê gớm trước hành động đó. Các công
ty của họ không thường xuyên duy trì các tiêu chuẩn cao nhất, song
một lần nữa, nhiều hãng của phương Tây cũng chẳng phải là những
thiên thần. Năm mươi năm viện trợ của Âu châu và Mỹ đã không thành
công trong việc đem tới nhiều sự thịnh vượng cho Phi châu và các
quốc gia nghèo đói khác, trừ những xứ sở giàu tài nguyên khoáng
sản. Một cách tiếp cận khác từ Trung Quốc có lẽ sẽ mang lại những
kết quả tốt hơn. Tối thiểu nó sẽ khích lệ những nhà hảo tâm khác
tìm kiếm những phương cách hiệu quả hơn.
Với tất cả những tiếng kêu cứu báo động, Trung Quốc
vẫn chỉ là một trong rất nhiều quốc gia đang lùng kiếm các nguyên
liệu thô trên khắp thế giới. Nó đã giành được ảnh hưởng lớn nhất
tại các nước mà các chính phủ Tây phương đã nổi rõ sự vắng mặt của
họ, và nơi mà những lợi ích chiến lược ít quan trọng đang bị đe
doạ. Hơn nữa, trong khi Trung Quốc đang trở nên dính líu nhiều hơn
vào những nơi ví như Congo, các chính sách của nó đang bắt đầu thay
đổi. Họ đã hứa hợp tác với World Bank trong những nỗi lực phát triển
của mình tại Phi châu. Họ dường như không còn có vẻ sẵn sàng quay
lại với các đồng minh đáng trách của mình để đối mặt với những xỉ
nhục của quốc tế. Các nhà ngoại giao của họ, một ví dụ, rốt cuộc
cũng đã chấm dứt lối nói như vẹt của mình về việc không cho phép
can thiệp vào công việc nội bộ của một quốc gia có chủ quyền, và
đã cho phép lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên hiệp quốc triển
khai tại Sudan.
Trường thiên tiểu thuyết về Sudan cho thấy mức độ
nhạy cảm tới đâu để những người cầm quyền ở Trung Quốc đã trở thành
mục tiêu của những lời chỉ trích, dù cho họ có nổi tiếng là những
người không biết xúc động. Khi Steven Spielberg rút lui khỏi vai
trò như là một cố vấn cho Olympics Bắc Kinh để phản đối hành động
không thích hợp của Trung Quốc trong việc phải làm nhiều hơn đối
với Darfur, một dàn đồng ca lanh lảnh những lời chỉ trích đến từ
hệ thống truyền thông chính thức của Trung Quốc – cho thấy rằng
cử chỉ đó quả thực có một ảnh hưởng.
Các công ty của Trung Quốc sẽ tất yếu tự nhận ra
mình trong cuộc đua tranh khốc liệt với các hãng của Tây phương
trong việc kiếm tìm nguồn tài nguyên thiên nhiên, trong khi họ buộc
phải vậy nếu thị trường toàn cầu hoạt động có hiệu quả. Tuy nhiên,
phần lớn trong số họ không phải hoạt động rất khác nhau. Tới phạm
vi mà chính phủ Trung Quốc bao cấp cho sản phẩm dầu lửa, họ đã giúp
cho tất cả các công ty giảm giá bán (sự bao cấp cho khâu tiêu thụ
dầu là một vấn đề khác nữa). Như là một khách hàng lớn nhất thế
giới trong mọi thứ sản phẩm, Trung quốc một cách tự nhiên muốn đảm
bảo một nguồn cung ứng sẵn sàng của họ nhằm giữ cho nền kinh tế
vận hành. Song các thị trường cho các sản phẩm mang tính toàn cầu,
và sự rủi ro của bất cứ khách hàng nào trong việc mua vét nguồn
hàng, hay gắn chặt vào chúng với một mức giá thấp, sẽ không có ý
nghĩa đáng kể.
Sút vào gôn nhà*
Những gì diễn ra tồi tệ nhất từ sự lùng kiếm nguồn
tài nguyên thiên nhiên của Trung Quốc sẽ được nhìn thấy không phải
tại những quốc gia có tài nguyên, mà cũng không phải tại các quốc
gia đang cùng đua tranh, mà là trong chính bản thân Trung Quốc.
Trong một vài năm qua, khối lượng các loại nguyên liệu thô mà nước
này tiêu thụ trên đơn vị đầu ra đã tăng lên ghê gớm. Chỉ xét riêng,
Trung Quốc đã từ một gã keo kiệt trở nên kẻ tham ăn trong việc sử
dụng năng lượng của mình, và lúc này đang vật lộn để kiêng khem.
Điều đó liên hệ với những nguồn nhập khẩu dầu, gas và than đá, và
rồi cả những mắc míu với nước ngoài hơn nữa. Song điều này đã dẫn
tới tình trạng cạn kiệt ghê gớm nguồn tài nguyên làm cho Trung Quốc
không thể nhập khẩu, ví như không khí và nước sạch.
Trung Quốc đang xây cất một kho dự trữ khổng lồ của
ngành công nghiệp nặng dơ bẩn, khi chỉ tính trong số những tỉnh
duyên hải của nó đang giàu lên nhanh chóng nhưng phải lo lắng tới
những hệ quả. Các kháng nghị về những vấn đề môi trường đang gia
tăng. Không đủ lượng nước trong lưu vực sông Hoàng Hà, nơi bao trùm
một khu vực rộng lớn ở miền bắc Trung Quốc, cung cấp nước cho cả
ruộng đồng và các nhà máy. Mưa a-xit từ các nhà máy nhiệt điện đang
làm giảm năng suất nông nghiệp, dấy lên những bóng ma bất ổn tại
nông thôn. Đúng vậy, các giới chức đang phải vật lộn để đảm bảo
rằng không khí sẽ thích hợp cho việc hô hấp của các lực sĩ tại thế
vận hội Olympics mùa Hè này. Trong khi đó mọi thứ, số lượng những
nhà máy luyện thép độc hại, những lò nung xi măng và những nhà máy
điện vẫn tăng lên không ngớt. Tình trạng trái đất đang nóng dần
lên, được bồi bổ bởi khói bụi ô nhiễm, sẽ làm cho tất cả những vấn
đề này thậm chí tồi tệ hơn.
Những lo âu về môi trường không chắc sẽ làm hạ bệ
chế độ Cộng sản, hoặc ngay cả khuấy động nhiều nỗi phẫn uất từ sự
tước đoạn một cách độc đoán đất đai của những người dân nghèo khổ
nhất ở Trung Quốc. Song những lo âu đó chắc chắn đang nhắc nhở chính
phủ phải mang lại một phần những gì mà đường nối phát triển kinh
tế của nó muốn theo đuổi. Cho tới lúc này, những nỗ lực của họ hạ
nhiệt nền kinh tế đang tăng trưởng, cổ vũ cho việc sử dụng năng
lượng có hiệu quả và thôi trò bú mớm cho nền công nghiệp nặng đã
đem lại chút ít hiệu quả. Trái lại, thất bại liên tục sẽ rốt cuộc
làm cho Trung Quốc trở thành một xứ sở kém thịnh vượng và thiếu
ổn định hơn.
Bản tiếng Việt © Ba Sàm 2008
(*): Nguyên văn: "Một
con rồng đói" - Ban Báo Chí NTHF
(*): Nguyên văn: "Ghi
bàn thắng" - Ban Báo Chí NTHF
A
ravenous Dragon
Mar 13th
2008
From The Economist print edition
China’s hunger for natural resources
has set off a global commodity boom. Developed countries worry about
being left high and dry, but the biggest effects will be felt in
China itself, says Edward McBride
BESIDE the railroad track, between
two hillocks of rust-red soil in the midst of Congo’s mining belt,
three Chinese labourers appear as if from nowhere.
There are lots of Chinese around these
days, explains one of their compatriots, Harvey Lee, who is driving
through the scrub to the nearby copper plant he runs for a Canadian
metals firm. On his way, he points out several rudimentary smelters.
“That one”, he says, waving at a clump of corrugated-iron sheds
and belching chimneys, “is owned by a man from Shanghai.” Moments
later, when another ramshackle compound comes into view, he adds,
“and that one belongs to two ladies from Hong Kong.” In all, he
reckons, Chinese entrepreneurs have set up half of Lubumbashi’s
50-odd processing plants.
All around Lubumbashi, the capital
of Congo’s copper-rich province of Katanga, there are signs of a
sudden Chinese invasion. Chinese middlemen have begun buying ore
from the area’s many wildcat miners and selling it on to processing
plants like Mr Lee’s. Locals point out several villas in the city’s
leafy colonial cantonment that are occupied by mysterious Chinese
businessmen. Katanga Fried Chicken, hitherto Lubumbashi’s most popular
restaurant, now has three busy Chinese competitors.
If all goes according to plan, these
fledgling businesses will soon be overshadowed by Chinese investment
on a much grander scale. In late 2007 the Congolese government announced
that Chinese state-owned firms would build or refurbish various
railways, roads and mines around the country at a cost of $12 billion,
in exchange for the right to mine copper ore of an equivalent value.
That sum is more than three times Congo’s annual national budget
and roughly ten times the aid that the “consultative group” of Western
donors has promised the country each year until 2010. The Chinese
authorities, it seems, are so anxious to obtain enough minerals
to sustain their country’s remarkable economic growth that they
are willing to invest billions in a dirt-poor and war-torn place
like Congo—billions more, in fact, than Western governments and
investors combined are putting in.
And Congo is not the only beneficiary
of China’s hunger for natural resources. From Canada to Indonesia
to Kazakhstan, Chinese firms are gobbling up oil, gas, coal and
metals, or paying for the right to explore for them, or buying up
firms that produce them. Ships are queuing off Australia’s biggest
coal port, Newcastle, to load cargoes destined for China (pictured
above); at one point last June the line was 79 ships long. African
and Latin American economies are growing at their fastest pace in
decades, thanks in large part to heavy Chinese demand for their
resources.
China’s burgeoning consumption has
helped push the price of all manner of fuels, metals and grains
to new peaks over the past year. Even the price of shipping raw
materials recently reached a record. Analysts see little prospect
of an end to the boom; the prices of a few commodities have fallen
on the back of America’s worsening economic outlook, but others,
including oil, wheat and iron ore, continue to set new records.
China, with about a fifth of the world’s population, now consumes
half of its cement, a third of its steel and over a quarter of its
aluminium. Its imports of many natural resources are growing even
faster than its bounding economy. Shipments of iron ore, for example,
have risen by an average of 27% a year for the past four years.
Western mining firms are enjoying a sustained boom.
Unwelcome advances
But China’s sudden global reach is
generating as much anxiety as prosperity. In 2005 America’s congressmen,
citing nebulous national-security concerns, scuppered the proposed
takeover of Unocal, an American oil firm, by CNOOC, a state-owned
Chinese one. The opposition candidate in Zambia’s presidential election
in 2006 made a point of attacking the growing Chinese presence in
the country. Residents of Russia’s far east fear that China is planning
to plunder their oil and timber and perhaps even to colonise their
empty spaces.
Some non-governmental organisations
worry that Chinese firms will ignore basic legal, environmental
and labour standards in their rush to secure resources, leaving
a trail of corruption, pollution and exploitation in their wake.
Western companies fret that the Chinese state-owned firms with which
they suddenly find themselves competing have an agenda beyond commercial
gain. The Chinese government, they say, is willing to pay over the
odds for mining or drilling rights to secure access to physical
resources.
It also intervenes unfairly on its
companies’ behalf, they claim, by offering big aid packages to countries
that welcome Chinese investment. All this, it is feared, will dent
the profits of big oil and mining firms, stoke inflation and imperil
the West’s access to resources that it needs just as much as China
does.
Diplomats and pundits, for their part,
fear that the West is “losing” Africa and other resource-rich regions.
China’s sudden prominence, according to this view, will reduce the
clout of America, Europe and other rich democracies in the developing
world. China will befriend ostracised regimes and encourage them
to defy international norms. Corruption, economic mismanagement,
repression and instability will proliferate. If this baleful influence
spreads too widely, say the critics, the “Washington consensus”
of economic liberalism and democracy will find itself in competition
with a “Beijing consensus” of state-led development and despotism.
Such fears are not entirely groundless
if the recent conduct of some of Congo’s neighbours is anything
to go by. Angola, to the south, has been receiving so much aid and
investment from China that in 2006 it decided it had no need of
the International Monetary Fund’s billions and all the tiresome
requirements for transparency and sound economic management that
come with them. Sudan, to the north, has shrugged off Western threats
and sanctions over the continuing atrocities in Darfur, thanks in
large part to China’s readiness to invest in Sudanese oilfields
and buy their output. Farther afield, China’s eagerness to do business
in Myanmar, and its consequent reluctance to chide the tyrannical
generals that run the place, helped to prevent a forceful international
response to the violent repression of peaceful demonstrations there
last year.
Nonetheless, this special report will
argue that concerns about the dire consequences of China’s quest
for natural resources are overblown. China does indeed treat some
dictators with kid gloves, but it is hardly alone in that. Its companies
do not always uphold the highest standards, but again, many Western
firms are no angels either. Fifty years of European and American
aid have not succeeded in bringing much prosperity to Africa and
other poor but resource-rich places. A different approach from China
might yield better results. At the very least it will spur other
donors to seek more effective methods.
For all the hue and cry, China is
still just one of many countries looking for raw materials around
the world. It has won most influence in countries where Western
governments were conspicuous by their absence, and where few important
strategic interests are at stake. Moreover, as China is becoming
more involved in places such as Congo, its policies are beginning
to change. It has promised to co-operate with the World Bank in
its development efforts in Africa. It no longer seems prepared to
back its most objectionable allies in the face of international
opprobrium. Its diplomats, for example, did eventually stop parroting
their line about unwarranted interference in the internal affairs
of a sovereign state and allow United Nations peacekeepers to be
deployed in Sudan.
The saga over Sudan shows how sensitive
the Chinese authorities have become to criticism, despite their
impassive reputation. When Steven Spielberg resigned as an adviser
to the Beijing Olympics in protest at China’s failure to do more
about Darfur, a shrill chorus of criticism arose from China’s official
media— suggesting that such gestures do indeed have an impact.
Chinese companies will inevitably
find themselves in fierce competition with Western ones for natural
resources, as they must if global markets are to work efficiently.
For the most part, however, they do not operate very differently
from their peers. To the extent that the Chinese government does
subsidise oil production, it helps to bring down the price for everyone
else (its subsidies for oil consumption are another matter). As
the world’s biggest consumer of many commodities, China naturally
wants to ensure a steady supply of them to keep its economy going.
But markets for commodities are global, and the risk of any one
consumer cornering supplies, or securing them at a lower price,
is negligible.
Own goal
The worst fallout from China’s quest
for natural resources will be seen not in the countries they come
from, nor in the countries that are competing for supplies, but
in China itself. Over the past few years the volume of raw materials
it consumes per unit of output has risen sharply. In particular,
China has gone from miser to glutton in its use of energy, and is
now struggling to diet. That has involved bigger imports of oil,
gas and coal, and so more foreign entanglements. But it has also
led to the rapid depletion of resources that China cannot import,
such as clean air and water.
China is building a huge stock of
grimy heavy industry, just as its coastal provinces are getting
rich enough to care about the consequences. Protests about environmental
issues are on the increase. There is not enough water in the Yellow
River basin, which covers a huge swathe of northern China, to supply
both farmers and factories. Acid rain from coal-fired power plants
is reducing agricultural yields, raising the spectre of increased
rural unrest. As it is, the authorities are struggling to ensure
that the air will be fit for athletes to breathe at the Olympics
in Beijing this summer. All the while, the number of noxious steel
mills, cement kilns and power plants relentlessly increases. Global
warming, which is fed by their fumes, will make all these problems
even worse.
Environmental concerns are unlikely
to bring down the Communist regime, or even to stir as much resentment
as the arbitrary confiscation of land currently does among China’s
poorest. But those concerns are certainly prompting the government
to reflect on what sort of economic path it wants to pursue. So
far, its efforts to temper economic growth, encourage energy efficiency
and wean the country off heavy industry have had little effect.
But continued failure would eventually make China a less prosperous
and more unstable place.
|