 |
 |
 |
Tại đường sắt mình
nó thế!
Trong một buổi trà dư tửu hậu, nhắc lại sự kiện này, lập tức đã nghe đủ thứ giọng điệu bất bình, chưởi rủa…Tuy nhiên, một gã bạn “máu lạnh”, buông một câu thật đáng ngẫm nghĩ: “Tại cái nước mình nó thế!”, nguyên văn như câu nói của GS Hoàng Ngọc Hiến!
Trong một quốc gia mà mọi phương tiện truyền thông thường hô hào: “phải dành những gì tốt nhất cho trẻ em”, việc làm quá sức nhẫn tâm kia dễ dàng bị công luận lên án kịch liệt, ít nhất là với những nhân viên đường sắt nọ.
Quả là điều đáng mừng, nếu như lương tâm xã hội vẫn còn “răng”, dù là sún sẹo, để biết cắn rứt với một điều tồi tệ như thế. Đáng mừng hơn rất nhiều, so với cái nhận xét vừa bàng quan, vừa cam chịu mà gã bạn tôi vừa buông giọng đã bị nhao nhao phản đối!
Nhưng có phải, “tại cái nước mình nó thế” không?
Tôi tìm được câu trả lời khi là hành khách của chuyến tàu TN7 xuôi Nam vào dịp Tết vừa qua. Nói công bằng, so với 20 năm trước, ngành đường sắt VN đã có những chuyển biến đáng khen ngợi. Phòng chờ lên tàu tương đối trật tự, có TV màu, có máy lạnh, mặc dù …hơi nhiều muỗi. Tàu đến và đi đúng giờ, cũng thêm một điều đáng ghi nhận, so với việc trễ chuyến như cơm bữa của hàng không.
Nhưng tất cả những suy nghĩ tích cực của gã đeo ba lô đi bụi là tôi liền mất sạch sau khi chen chúc, tìm được chỗ ngồi của mình. Đã lang thang trên khá nhiều nẻo đường đất nước, ăn bờ ngủ bụi cũng nhiều.
Vậy mà, tôi không nén nổi một tiếng thở dài với những gì tai nghe mắt thấy sau 15 giờ đồng hồ. Toa tàu dơ bẩn, nhếch nhác. Nhà vệ sinh thì kinh khủng, đầy rác rưới nhầy nhụa. Hành khách, trong đó có khá nhiều trẻ em, nằm ngồi vật vạ trong tất cả các khoảng trống mà người ta có thể nhét người vào. Nhiều người trải tấm nylon, nằm ngủ ngon lành giữa lối đi, mặc cho người bước qua trên mình. Có gã còn hồn nhiên hơn, chỉ may ô quần cộc, treo võng tòn ten ngủ ngay trên đầu người khác…
Cái bức tranh tồi tệ, nhếch nhác đang diễn ra trước mắt đó, đã khiến tôi định rút máy ảnh ra ghi lại mấy lần, nhưng lại thôi. Vì hay hớm gì đâu, khi chụp lại một sự xúc phạm phẩm giá con người như vậy! Nó cũng phi nhân, ít ra là gần bằng việc đuổi xuống tàu em bé tội nghiệp nọ. Nó đặt con người ta, vào một vị trí phải co quắp, chen lấn, xô đẩy, chui rúc…bằng mọi giá để có được một chuyến đi kinh khủng, ngột ngạt.
Tất cả những điều đó, là một phản nghĩa cùng cực với một điều vô cùng cao quí, là phẩm giá con người. Không ai sinh ra để phải chui rúc, lầm than như vậy cả! Dù là trên một chuyến TGV như tên bắn, hay một toa tàu Việt nam, thì phẩm giá con người có phải khác biệt đến thế hay không? Chúng ta còn nghèo thật, nhưng chưa nghèo đến mức để lấy đó làm cái cớ, giải thích cho tất cả những nhếch nhác, lầm than trên một chuyến tàu xuyên Việt.
Cũng chẳng nên đổ lỗi hoàn toàn cho ngành đường sắt, khi chứng kiến sự hồn nhiên, thậm chí mãn nguyện của những con người tội nghiệp quanh tôi. Tỷ như chị đàn bà nhuộm tóc vàng hoe, móng sơn xanh đỏ, thản nhiên mở iPhone mời mọi người cùng nghe nhạc sến với âm lượng không hề nhỏ. Tỷ như em gái ngồi ghế nhựa, ngủ vạ vật suốt đêm, nhưng tỉnh giấc là cắn hạt dưa tanh tách, và hồn nhiên xả rác xuống sàn tàu. Tỷ như gã đàn ông to béo hồn nhiên ngáy pho pho trên võng kia…
Cả hai bên đều bằng lòng, ngành đường sắt đạt chỉ tiêu chuyên chở (hẳn rồi). Hành khách cũng thế, có được một chỗ, dù tồi tệ, để về Nam. Họ không có nhiều lựa chọn, và cũng chẳng dám bày tỏ sự bất bình với nhà tàu.
Có lẽ, ông Hoàng Ngọc Hiến đã không sai khi than vãn một câu não nề như thế! Khi mọi người đều dễ dàng bằng lòng, cam chịu những điều tồi tệ, bất nhẫn, trái tai gai mắt…đang diễn ra trước mắt. Thậm chí, còn vô tư góp phần vào bức tranh hỗn độn đó, thì nước Nam này, sẽ muôn đời, vĩnh viễn là một bức tranh tội nghiệp và đáng thương xót.
Khi người ta mất đi những ý thức tối thiểu về sự chu toàn trách nhiệm, lòng tôn trọng hành khách. Khi những con người khốn khổ được gọi là hành khách kia, cũng không hề nhận thức được rằng: họ, xứng đáng với một cách đối xử tử tế, văn minh hơn, như mọi CON NGƯỜI khác trên quả đất này! Và cũng chính họ, từ chỗ bắt đắc dĩ thỏa hiệp, đến chỗ phải cam chịu từ trong vô thức để tồn tại, cho đến việc chủ động góp phần vào bức tranh hỗn độn đó. Thì nước Việt này, muôn đời vẫn thế!
Tôi thì không tin, quyền được đối xử tử tế, quyền được vận chuyển đàng hoàng, xứng đáng với phẩm giá của một con người, lại là đặc quyền của bất cứ ai. Sự tử tế, không bao giờ có được, nếu hành khách không biết đến nó, không đòi hỏi nó. Sự tử tế, cũng không bao giờ đến, nếu người tổ chức và cầm chịch, ở đây là nhà tàu, vẫn còn não trạng ban phát, gia ân.
Sự nhẫn nại và cam chịu của những hành khách khốn khổ kia, có nên được xem là một đức tính vĩ đại của người Việt? Nhưng, thói tự bằng lòng, không bao giờ làm nảy nở một điều gì tốt đẹp cho tương lai cả!
13.3.2009
Source: www.drnikonian.com |
 |
| Nguyen Thai Hoc Foundation @copyright. All Rights Reserved. |
|