|
David
Koh - Những trở ngại chính của Trung Quốc
để
thống lĩnh thế giới
Nguồn: Học viện Nghiên cứu Đông nam Á
Diên Vỹ, X-Cafe
chuyển ngữ - 10.03.2011
“ Trên thực tế, biển Nam Hải nên được đổi
tên thành biển Đông nam Á. Vì những vấn đề chủ quyền sẽ không bao
giờ giải quyết xong, việc khai thác tài nguyên nên được mở rộng
cho tất cả các quốc gia đòi hỏi chủ quyền. ”
Tuần
trước Trung Quốc vừa thông báo tăng cường ngân sách quốc phòng 12,7%
so với năm 2010. Dường như ngân sách 2011 được tăng thêm vì việc
mua thêm phương tiện mới và điều chỉnh lương để đáp ứng nhu cầu
lạm phát. Các quốc gia phương Tây tiếp tục lặp đi lặp lại điệp khúc
rằng Trung Quốc thiếu minh bạch trong chi phí quốc phòng, và tin
đồn về việc Trung Quốc đang xây dựng một tàu sân bay vẫn còn lưu
truyền. Gần đây Trung Quốc cũng đã chứng tỏ những tiến bộ trong
nước đối với các chiến đấu cơ và kỹ thuật tên lửa.
Tất cả những điều này có ý nghĩa gì đối với Đông
nam Á?
Trung Quốc thật sự lớn hơn tất cả các nước Đông nam
Á gộp lại, không chỉ về mặt dân số mà còn về tiềm năng và sản lượng
kinh tế. Hiện nay mọi người đều xem Trung Quốc là kẻ thống lĩnh
tương lai của thế giới.
Đặc điểm chung của người đứng đầu trật tự thế giới
của bất kỳ quốc gia nào đều chủ yếu bao gồm bốn khía cạnh. Trước
hết, người lãnh đạo phải có sức mạnh kinh tế; nền kinh tế ấy phải
cởi mở và giao thương với toàn bộ thế giới; nó đón nhận đầu tư và
là người đóng góp quan trọng vào nền kinh tế toàn cầu qua những
nguồn đầu tư ra nước ngoài và các hoạt động giao thương.
Trong một mức độ nào đấy đồng nội tệ của nó cũng
được sử dụng rộng rãi, và hiện đang có những ước đoán rằng đồng
Nhân dân tệ của Trung Quốc một ngày nào đó sẽ được dùng chung với
đồng đô la Mỹ như là mệnh tiền chuẩn trong giao dịch quốc tế. Trung
Quốc cũng có thể được xem là đang trên đường để đạt được vị trí
lãnh đạo kinh tế toàn cầu.
Khía cạnh thứ hai của vai trò lãnh đạo thế giới là
sự hiện diện và những vai trò then chốt trong những tổ chức quốc
tế, ví dụ như Liên Hiệp Quốc, Quỹ Tiền tệ Quốc tế, cũng như trong
diễn đàn kinh tế và quốc tế quan trọng. Một lần nữa, đã có những
kêu gọi thay đổi trong cơ cấu và thành phần lãnh đạo tại các tổ
chức này, và Trung Quốc đang là thành viên thường trực của Hội đồng
Bảo an Liên Hiệp Quốc từ khi cơ quan này mới thành lập. Điều này
cho thấy các nhà sáng lập Liên Hiệp Quốc đã tin rằng Trung Quốc
luôn đóng một vai trò quan trọng trên chính trường quốc tế.
Khía cạnh thứ ba của vai trò lãnh đạo thế giới là
quyền lực cứng - tức là sức mạnh quân sự. Tuy nhiên việc sử dụng
sức mạnh quân sự cùng kèm theo một điều kiện quan trọng - sức mạnh
quân sự phải được dùng để phục vụ các mục đích tự vệ, hoặc để bảo
vệ cộng đồng quốc tế và được cộng đồng quốc tế thừa nhận. Điều khác
biệt mà trong đó cộng đồng quốc tế nhìn nhận hành động quân sự của
Hoa Kỳ tại Kuwait, Afghanistan và Iraq là một minh hoạ kinh điển.
Khi tiếng chuông cảnh giác vang lên về chi phí quốc
phòng của Trung Quốc, chúng ta thường hoà lẫn hai vấn đề giữa khả
năng và chủ ý. Vì thế chúng ta lại tìm được khía cạnh thứ tư - đó
là giá trị quốc gia và chiến lược quốc gia, bao gồm cả chủ ý.
Những nước đứng đầu thế giới như Hoa Kỳ đã đang ở
điểm đỉnh của trật tự phân hạng trong sáu thập niên qua vì họ đặt
quyền lợi khu vực ngang hàng với quyền lợi riêng. Trong trường hợp
Hoa Kỳ, chống chủ nghĩa cộng sản là quyền lợi riêng của họ nhưng
việc họ giúp đỡ châu Âu qua kế hoạch viện trợ Marshall đã là một
hành động cao thượng nhất mà một quốc gia có thể làm đối với những
nước khác. Ở đây trong khu vực này, nhiều quốc gia Đông nam Á phi
cộng sản vẫn còn nhớ đến những nỗ lực vĩ đại của Hoa Kỳ, và xa hơn
nữa là Anh Quốc, Úc và New Zealand cũng như những quốc gia phương
tây khác - đã giúp giữ phần phi cộng sản trong khu vực được ổn định
và không bị cộng sản đe doạ. Những hành động này mang nhiều hình
thức - viện trợ, kinh nghiệm kỹ thuật, cố vấn kinh tế, đầu tư và
giao thương với những quốc gia chung tay giúp đỡ - tất cả đã cùng
đóng góp giữ vững trật tự ổn định phía sau những tiền tuyến tại
Việt Nam và Cambodia. Giờ đây những cuộc chiến tại Việt Nam và Cambodia
đã chấm dứt từ lâu, những kỷ niệm xấu cũng phai dần.
Vì thế sự lớn mạnh của Trung Quốc, đặc biệt là trong
những hoạt động kinh tế và quân sự, cần so sánh với những cường
quốc phương Tây này. Điều không may là Trung Quốc không phải là
một đất nước xa xôi mà lại là một láng giềng của Đông nam Á, và
trong quá khứ đã từng xâm lược hoặc thuộc địa hoá những phần của
Đông nam Á. Kỷ niệm về quá khứ đau thương này vẫn còn tồn đọng,
ít nhất là ở Việt Nam. Xung đột vũ trang mới nhất giữa Đông nam
Á và Trung Quốc - giữa Việt Nam và Trung Quốc - không phải là cuộc
chiến tranh năm 1979 mà là cuộc hải chiến giữa hai bên vào năm 1988.
Với các quốc gia có chung biên giới và có thể có
quyền lợi quốc gia trái ngược nhau, đôi khi tranh chấp và mâu thuẫn
cũng xảy ra. Điều này không có gì lạ. Tuy nhiên, việc phải sử dụng
đến vũ lực để giải quyết vấn đề thì thật kinh tởm. Điều này cũng
đi ngược lại tinh thần của ASEAN và Hiệp ước Hữu nghị và Hợp tác
của ASEAN mà Trung Quốc đã ký kết.
Nhiệm vụ khó khăn của Trung Quốc là thuyết phục thấu
suốt Đông nam Á rằng họ không bao giờ phải dùng đến biện pháp quân
sự để giải quyết những khó khăn giữa họ và các quốc gia Đông nam
Á. Nhưng ở đây, biển Nam Hải lại tại ra một tình thế tiến thoái
lưỡng nan về chiến lược đối với Trung Quốc: để tăng cường vị trí
lãnh đạo thế giới, việc ủng hộ của Đông nam Á trong vấn đề mở rộng
phạm vi tiếp cận hàng hải cho Trung Quốc thì rất cần thiết, nhưng
họ lại có những tranh chấp với vài quốc gia Đông nam Á về những
quần đảo và đảo nhỏ trên biển Nam Hải. Những hành động mạnh bạo
quá đà của quân đội Trung Quốc trong quá khứ xa hoặc mới đây với
lý do tự vệ - cho dù được nằm dưới vỏ bọc dân sự hay không - cũng
đều vô nghĩa, đặc biệt là hành động của Trung Quốc nhằm củng cố
đòi hỏi chủ quyền trên biển Nam Hải đối với những quần đảo và đảo
nhỏ (một số chỉ là vài mõm đá), vốn cũng đang được các nước khác
trong vùng đòi hỏi chủ quyền. Một tình huống tiến thoái lưỡng nan
thứ hai cũng liên quan đến việc này: Những tiến bộ của Trung Quốc
trong khả năng quân sự có thể không phải là nhằm mục đích thống
lĩnh biển Nam Hải mà có thể chỉ để nhằm vào các cường quốc khác,
nhưng việc sử dụng vũ lực trên biển Nam Hải trong quá khứ gần đây
đã làm cổ vũ thêm cho quan điểm rằng sự thống lĩnh của Trung Quốc
và những khả năng quân sự mới có được là để nhằm vào chính mục đích
ấy. Vấn đề luôn luôn khó khăn, nếu không nói thẳng là sai trái,
khi cố gắng giải mã mục đích chiến lược của một quốc gia bằng cách
đơn giản nhìn vào khả năng quân sự của nó. Nhưng thành tích của
Trung Quốc lại không hoàn toàn trong sạch, ít nhất là trong hai
mươi năm qua.
Điều tồi tệ hơn là những tuyên bố chủ quyền này với
chín đường biên mà trên thực tế đã bao trùm đến hơn 80% diện tích
của biển Nam Hải như là vùng biển trực thuộc Trung Quốc là một tuyên
bố lố bịch vì nó bác bỏ quyền đòi hỏi Đặc khu Kinh tế cũng như thềm
lục địa của các quốc gia khác. Tồi tệ hơn nữa là Trung Quốc luôn
cố chấp về quan điểm đưa ra tại các hội nghị về giá trị của chín
đường biên này và không thèm đưa ra một lời giải thích hoặc biện
minh nào. Việc từ chối thảo luận chín đường vạch trên một cách công
khai hoặc giải thích nhanh chóng những đòi hỏi chủ quyền càng củng
cố quan điểm của mọi người tại Đông nam Á rằng Trung Quốc dự định
trở thành kẻ chiến thắng duy nhất bằng cách khuất phục những đòi
hỏi của các quốc gia khác để biến thành của mình. Chẳng có một lãnh
đạo thế giới đáng tôn trọng lại đi làm việc này, nhưng một Trung
Quốc tham vọng lại có vẻ đang làm như thế.
Những tranh chấp trong vùng biển Nam Hải và phương
cách tiến tới để giải quyết những tranh chấp này chứa đựng những
hạt giống thành công để Trung Quốc nổi lên như một lãnh đạo thế
giới chính danh và đáng tôn trọng , hoặc cũng có thể là việc bắt
đầu xây dựng một bức tường ngăn chặn Trung Quốc đạt được đến đỉnh
cao của trật tự phân hạng thế giới. Trung Quốc nên tự nhắc nhở mình
rằng sự tôn trọng của thế giới bắt đầu từ những người láng giềng
gần gũi. Họ nên tiếp tục nhấn mạnh đòi hỏi chủ quyền trên biển Nam
Hải nhưng phải làm với một phương cách bất bạo động và phi quân
sự, và tiến tới một thoả thuận với các quốc gia trong khu vực trong
những bước kế tiếp nhằm giải quyết các tranh chấp.
Con đường phía trước của Trung Quốc là gì? Họ cần
hợp tác với các nước trong khu vực để tận tình triển khai Nguyên
tắc Hành xử, và tìm những thoả hiệp với các nước trong vùng trong
những vấn đề giúp làm sáng tỏ những đòi hỏi chủ quyền, cũng như
một phương cách bao gồm các quốc gia khác trong việc khai thác tài
nguyên thiên nhiên và quyền tự do đi lại trong biển Nam Hải. Và
Trung Quốc nên chấm dứt việc gói gọn biển Nam Hải như là vấn đề
song phương duy nhất giữa họ và cá nhân từng quốc gia Đông nam Á
vì mặc dù chủ quyền đối với các quần đảo đa phần là những tranh
chấp song phương, trên thực tế, có nhiều những vấn đề khác lại mang
tính đa phương, vì biển Nam Hải là vùng biển chung để tất cả các
nước Đông nam Á và bạn bè của họ sử dụng. Trên thực tế, biển Nam
Hải nên được đổi tên thành biển Đông nam Á. Vì những vấn đề chủ
quyền sẽ không bao giờ giải quyết xong, việc khai thác tài nguyên
nên được mở rộng cho tất cả các quốc gia đòi hỏi chủ quyền.
Những nước lãnh đạo thế giới gồm các quốc gia độc
lập không bao giờ thâu tóm tất cả và chẳng để lại tí nào cho nước
khác. Trên thực tế họ để những nước đi theo mình có tiếng nói riêng
và tìm ra những giải pháp cùng có lợi bằng cách củng cố lòng tôn
trọng và tính chính danh của một lãnh đạo, và đề xuất giúp đỡ vật
chất khi cần thiết. Bạo lực và tranh cãi ồn ào là những phương pháp
tự huỷ hoại ít được ưa chuộng đối với ai có tham vọng trở thành
lãnh đạo thế giới.
@X-cafevn
Key obstacles to China
becoming a global leader
By David Koh
- 10 March 2011
Institute of
Southeast Asian Studies
“ In fact, the South China Sea should be
renamed Southeast Asia Sea. Given that sovereignty issues will never
be resolved, exploitation of resources must be open to all who have
a claim. ”
China
just announced last week an increase of its defence budget by 12.7
per cent over 2010. It appears the 2011 budget is being inflated
by new equipment purchase and adjustments to salaries to meet the
demands of inflation. Western nations continue to harp on the lack
of transparency in Chinese defence spending, and the aircraft carrier
that China is building is a rumour that has not gone away. China
has also recently demonstrated indigenous advances in fighters and
missile technology.
What do all these mean for Southeast Asia?
China is a significantly much larger country than
all Southeast Asian countries put together, not just in terms of
population but also in terms of economic potential and output. Everyone
now speaks of China as possibly the next global leader.
The common characteristics of leadership of the global
order by any country or nation come in mainly four forms. First,
the leader would have economic might; its economy is open and it
trades with the rest of the world; it welcomes investments and is
an important contributor to global economy via its own foreign investments
and business activities. To a certain extent its currency is also
well-used, and there is speculation that the China Renminbi could
one day be used together with the US dollar as a currency of international
trade. China can be said to be well on its way to achieving global
economic leadership.
The second dimension of this global leadership is
presence and key roles in key international institutions, such as
the United Nations, the International Monetary Fund, and key global
and economic forum. Again, there have been calls for changes to
the structure and leadership composition of these institutions,
and China has been a permanent member of the United Nations Security
Council since its inception. This shows that the UN’s founders believed
China would always play a pivotal role in global affairs.
The third dimension of global leadership is hard
power – that of military might. However, the use of military power
comes with an important proviso – the military power must be used
to serve purposes that are either in self-defence, or in defence
of the global community and is sanctioned by it. The difference
with which the international community looked upon American military
action in Kuwait and Afghanistan, and Iraq, would be the classic
illustration.
As alarm bells go off on Chinese defence spending,
we are basically dithering in between the issues of capability and
intent. Thus we come to the fourth dimension – that of national
values and national strategy, which comprise the intention.
Global leaders such as the USA have been at the top
of the pecking order over the last six decades because they aligned
regional interests and self interests. In the case of the USA, anti-communism
was in its self-interest but its help to Europe through the Marshall
Plan remains the most unsordid act any one nation has done for others.
Here in this region, many non-communist Southeast Asian countries
still remember the great effort the USA, and to a certain extent
the UK, Australia, and New Zealand and other western nations – exerted
to keep the non-communist part of the region stable and free from
the communist threat. These action came in many forms – aid and
grants, technical expertise, economic advice, investments, and trade
with the helping countries – all contributed to a stable order behind
the battlefront in Vietnam and Cambodia. Now that the Vietnam and
Cambodian conflicts are long over, bad memories are fading.
It is with these Western powers that China’s rise,
in particular its economic and military activities, would be compared
to. Unfortunately, China is not a faraway country but a neighbour
to Southeast Asia, and had in the past invaded or colonized parts
of Southeast Asia. Memories of this unpleasant past still persist,
at least in Vietnam. The last military confrontation between Southeast
Asia and China – Vietnam and China – is not the war they fought
in 1979, but the naval war they fought in 1988.
As countries share border and may have conflicting
national interests, from time to time disputes and quarrels would
happen. This is not unusual. However, it is the use of military
violence to settle matters that are abhorrent. This is also against
the spirit of ASEAN and the Treaty of Amity and Cooperation of ASEAN,
to which China has acceded.
The difficult task for China is to convince Southeast
Asia thoroughly that it would never resort to military solutions
to solve problems between it and Southeast Asian countries. Here
is where the South China Sea poses a strategic dilemma for China:
to enhance its global leadership, the support of Southeast Asia
covering the wide expanse of the maritime approach towards China
is necessary, yet it is having disputes with a few Southeast Asian
countries over islands and isles in the South China Sea. To what
extent assertive Chinese military action in the long and recent
past – whether disguised in civilian clothes or not – is for self-defence
is a moot point, particularly because Chinese action to enforce
claims in the Sea are on islands and isles (some are just rocks)
that are also claimed by other countries in the region. Connected
to this is a second dilemma: China’s improvements in military capability
may well not be for the purpose of domination of the South China
Sea but could be aimed at other great powers, but the use of force
in the South China Sea in the recent past have revved up perceptions
of a coming China domination and the new capabilities are for exactly
that purpose. It is always difficult, if not downright wrong, to
try to decipher a country’s strategic intentions by simply looking
at its military capability. But China’s record is not totally clean,
at least not in the last twenty years.
What is worse, the claims in the form of the nine
dotted lines that basically make more than 80% of the South China
Sea an internal water of China is absurd because it denies other
countries the right to their claims to their Exclusive Economic
Zones as well as their continental shelf. As if this is not already
bad, Chinese views expressed at meetings or conferences about the
validity of the nine dotted lines often erect a wall and are unable
to offer any explanation, let alone justification, of the nine dotted
lines. A refusal to discuss the dotted lines openly or to define
these claims quickly are reinforcing a view among the people of
Southeast Asia that China plans to be the only winner by subjugating
the claims of other countries to its own. No global leader that
is respected will do such a thing; yet aspirant China appears to
be doing so.
The South China Sea disputes and the way forward
to resolve these disputes contain the seeds of success of Chinese
emergence as a respected and legitimate global leader, or the beginnings
of the building of a wall that will block China from ever reaching
the apex of the global pecking order. China should remind itself
that global respectability starts from its immediate neighbourhood.
It should continue to press its own claims in the South China Sea
but it should do so in a non-violent and non-military way, and come
to an agreement with regional countries on the way forward to resolve
the disputes.
What is the way forward for China? It should work
with regional countries to conscientiously implement the Declaration
of Conduct, and seek compromises with regional countries on issues
of clarity in claims, as well as an inclusive approach in exploiting
natural resources and freedom to navigate in the South China Sea.
And China should stop framing the South China Sea as a nothing but
a bilateral issue between it and individual Southeast Asian countries
because while sovereignty of the islands are mostly bilateral disputes,
in fact many other issues are multilateral in nature because the
South China Sea is a common sea for all Southeast Asians and their
friends to use. In fact, the South China Sea should be renamed Southeast
Asia Sea. Given that sovereignty issues will never be resolved,
exploitation of resources must be open to all who have a claim.
Leaders on this globe of sovereign nations never
take all and leave nothing for others. They in fact let their followers
have their say and seek win-win solutions in ways that enforce respect
and legitimacy as leaders, and offer material help where it is necessary.
Violence and stridence are the least preferred and are self-destructing
methods of aspirants to global leadership.
David Koh is Senior Fellow at the Institute of
Southeast Asian Studies. This article contains his personal opinions
and do not reflect those of the Institute.
Source: Institute
of Southeast Asian Studies
|