David Koh - Những trở ngại chính của Trung Quốc

để thống lĩnh thế giới
Nguồn: Học viện Nghiên cứu Đông nam Á

Diên Vỹ, X-Cafe chuyển ngữ - 10.03.2011

 

 

“ Trên thực tế, biển Nam Hải nên được đổi tên thành biển Đông nam Á. Vì những vấn đề chủ quyền sẽ không bao giờ giải quyết xong, việc khai thác tài nguyên nên được mở rộng cho tất cả các quốc gia đòi hỏi chủ quyền. ”

 

 

Tuần trước Trung Quốc vừa thông báo tăng cường ngân sách quốc phòng 12,7% so với năm 2010. Dường như ngân sách 2011 được tăng thêm vì việc mua thêm phương tiện mới và điều chỉnh lương để đáp ứng nhu cầu lạm phát. Các quốc gia phương Tây tiếp tục lặp đi lặp lại điệp khúc rằng Trung Quốc thiếu minh bạch trong chi phí quốc phòng, và tin đồn về việc Trung Quốc đang xây dựng một tàu sân bay vẫn còn lưu truyền. Gần đây Trung Quốc cũng đã chứng tỏ những tiến bộ trong nước đối với các chiến đấu cơ và kỹ thuật tên lửa.

 

Tất cả những điều này có ý nghĩa gì đối với Đông nam Á?

 

Trung Quốc thật sự lớn hơn tất cả các nước Đông nam Á gộp lại, không chỉ về mặt dân số mà còn về tiềm năng và sản lượng kinh tế. Hiện nay mọi người đều xem Trung Quốc là kẻ thống lĩnh tương lai của thế giới.

 

Đặc điểm chung của người đứng đầu trật tự thế giới của bất kỳ quốc gia nào đều chủ yếu bao gồm bốn khía cạnh. Trước hết, người lãnh đạo phải có sức mạnh kinh tế; nền kinh tế ấy phải cởi mở và giao thương với toàn bộ thế giới; nó đón nhận đầu tư và là người đóng góp quan trọng vào nền kinh tế toàn cầu qua những nguồn đầu tư ra nước ngoài và các hoạt động giao thương.

 

Trong một mức độ nào đấy đồng nội tệ của nó cũng được sử dụng rộng rãi, và hiện đang có những ước đoán rằng đồng Nhân dân tệ của Trung Quốc một ngày nào đó sẽ được dùng chung với đồng đô la Mỹ như là mệnh tiền chuẩn trong giao dịch quốc tế. Trung Quốc cũng có thể được xem là đang trên đường để đạt được vị trí lãnh đạo kinh tế toàn cầu.

 

Khía cạnh thứ hai của vai trò lãnh đạo thế giới là sự hiện diện và những vai trò then chốt trong những tổ chức quốc tế, ví dụ như Liên Hiệp Quốc, Quỹ Tiền tệ Quốc tế, cũng như trong diễn đàn kinh tế và quốc tế quan trọng. Một lần nữa, đã có những kêu gọi thay đổi trong cơ cấu và thành phần lãnh đạo tại các tổ chức này, và Trung Quốc đang là thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc từ khi cơ quan này mới thành lập. Điều này cho thấy các nhà sáng lập Liên Hiệp Quốc đã tin rằng Trung Quốc luôn đóng một vai trò quan trọng trên chính trường quốc tế.

 

Khía cạnh thứ ba của vai trò lãnh đạo thế giới là quyền lực cứng - tức là sức mạnh quân sự. Tuy nhiên việc sử dụng sức mạnh quân sự cùng kèm theo một điều kiện quan trọng - sức mạnh quân sự phải được dùng để phục vụ các mục đích tự vệ, hoặc để bảo vệ cộng đồng quốc tế và được cộng đồng quốc tế thừa nhận. Điều khác biệt mà trong đó cộng đồng quốc tế nhìn nhận hành động quân sự của Hoa Kỳ tại Kuwait, Afghanistan và Iraq là một minh hoạ kinh điển.

 

Khi tiếng chuông cảnh giác vang lên về chi phí quốc phòng của Trung Quốc, chúng ta thường hoà lẫn hai vấn đề giữa khả năng và chủ ý. Vì thế chúng ta lại tìm được khía cạnh thứ tư - đó là giá trị quốc gia và chiến lược quốc gia, bao gồm cả chủ ý.

 

Những nước đứng đầu thế giới như Hoa Kỳ đã đang ở điểm đỉnh của trật tự phân hạng trong sáu thập niên qua vì họ đặt quyền lợi khu vực ngang hàng với quyền lợi riêng. Trong trường hợp Hoa Kỳ, chống chủ nghĩa cộng sản là quyền lợi riêng của họ nhưng việc họ giúp đỡ châu Âu qua kế hoạch viện trợ Marshall đã là một hành động cao thượng nhất mà một quốc gia có thể làm đối với những nước khác. Ở đây trong khu vực này, nhiều quốc gia Đông nam Á phi cộng sản vẫn còn nhớ đến những nỗ lực vĩ đại của Hoa Kỳ, và xa hơn nữa là Anh Quốc, Úc và New Zealand cũng như những quốc gia phương tây khác - đã giúp giữ phần phi cộng sản trong khu vực được ổn định và không bị cộng sản đe doạ. Những hành động này mang nhiều hình thức - viện trợ, kinh nghiệm kỹ thuật, cố vấn kinh tế, đầu tư và giao thương với những quốc gia chung tay giúp đỡ - tất cả đã cùng đóng góp giữ vững trật tự ổn định phía sau những tiền tuyến tại Việt Nam và Cambodia. Giờ đây những cuộc chiến tại Việt Nam và Cambodia đã chấm dứt từ lâu, những kỷ niệm xấu cũng phai dần.

 

Vì thế sự lớn mạnh của Trung Quốc, đặc biệt là trong những hoạt động kinh tế và quân sự, cần so sánh với những cường quốc phương Tây này. Điều không may là Trung Quốc không phải là một đất nước xa xôi mà lại là một láng giềng của Đông nam Á, và trong quá khứ đã từng xâm lược hoặc thuộc địa hoá những phần của Đông nam Á. Kỷ niệm về quá khứ đau thương này vẫn còn tồn đọng, ít nhất là ở Việt Nam. Xung đột vũ trang mới nhất giữa Đông nam Á và Trung Quốc - giữa Việt Nam và Trung Quốc - không phải là cuộc chiến tranh năm 1979 mà là cuộc hải chiến giữa hai bên vào năm 1988.

 

Với các quốc gia có chung biên giới và có thể có quyền lợi quốc gia trái ngược nhau, đôi khi tranh chấp và mâu thuẫn cũng xảy ra. Điều này không có gì lạ. Tuy nhiên, việc phải sử dụng đến vũ lực để giải quyết vấn đề thì thật kinh tởm. Điều này cũng đi ngược lại tinh thần của ASEAN và Hiệp ước Hữu nghị và Hợp tác của ASEAN mà Trung Quốc đã ký kết.

 

Nhiệm vụ khó khăn của Trung Quốc là thuyết phục thấu suốt Đông nam Á rằng họ không bao giờ phải dùng đến biện pháp quân sự để giải quyết những khó khăn giữa họ và các quốc gia Đông nam Á. Nhưng ở đây, biển Nam Hải lại tại ra một tình thế tiến thoái lưỡng nan về chiến lược đối với Trung Quốc: để tăng cường vị trí lãnh đạo thế giới, việc ủng hộ của Đông nam Á trong vấn đề mở rộng phạm vi tiếp cận hàng hải cho Trung Quốc thì rất cần thiết, nhưng họ lại có những tranh chấp với vài quốc gia Đông nam Á về những quần đảo và đảo nhỏ trên biển Nam Hải. Những hành động mạnh bạo quá đà của quân đội Trung Quốc trong quá khứ xa hoặc mới đây với lý do tự vệ - cho dù được nằm dưới vỏ bọc dân sự hay không - cũng đều vô nghĩa, đặc biệt là hành động của Trung Quốc nhằm củng cố đòi hỏi chủ quyền trên biển Nam Hải đối với những quần đảo và đảo nhỏ (một số chỉ là vài mõm đá), vốn cũng đang được các nước khác trong vùng đòi hỏi chủ quyền. Một tình huống tiến thoái lưỡng nan thứ hai cũng liên quan đến việc này: Những tiến bộ của Trung Quốc trong khả năng quân sự có thể không phải là nhằm mục đích thống lĩnh biển Nam Hải mà có thể chỉ để nhằm vào các cường quốc khác, nhưng việc sử dụng vũ lực trên biển Nam Hải trong quá khứ gần đây đã làm cổ vũ thêm cho quan điểm rằng sự thống lĩnh của Trung Quốc và những khả năng quân sự mới có được là để nhằm vào chính mục đích ấy. Vấn đề luôn luôn khó khăn, nếu không nói thẳng là sai trái, khi cố gắng giải mã mục đích chiến lược của một quốc gia bằng cách đơn giản nhìn vào khả năng quân sự của nó. Nhưng thành tích của Trung Quốc lại không hoàn toàn trong sạch, ít nhất là trong hai mươi năm qua.

 

Điều tồi tệ hơn là những tuyên bố chủ quyền này với chín đường biên mà trên thực tế đã bao trùm đến hơn 80% diện tích của biển Nam Hải như là vùng biển trực thuộc Trung Quốc là một tuyên bố lố bịch vì nó bác bỏ quyền đòi hỏi Đặc khu Kinh tế cũng như thềm lục địa của các quốc gia khác. Tồi tệ hơn nữa là Trung Quốc luôn cố chấp về quan điểm đưa ra tại các hội nghị về giá trị của chín đường biên này và không thèm đưa ra một lời giải thích hoặc biện minh nào. Việc từ chối thảo luận chín đường vạch trên một cách công khai hoặc giải thích nhanh chóng những đòi hỏi chủ quyền càng củng cố quan điểm của mọi người tại Đông nam Á rằng Trung Quốc dự định trở thành kẻ chiến thắng duy nhất bằng cách khuất phục những đòi hỏi của các quốc gia khác để biến thành của mình. Chẳng có một lãnh đạo thế giới đáng tôn trọng lại đi làm việc này, nhưng một Trung Quốc tham vọng lại có vẻ đang làm như thế.

 

Những tranh chấp trong vùng biển Nam Hải và phương cách tiến tới để giải quyết những tranh chấp này chứa đựng những hạt giống thành công để Trung Quốc nổi lên như một lãnh đạo thế giới chính danh và đáng tôn trọng , hoặc cũng có thể là việc bắt đầu xây dựng một bức tường ngăn chặn Trung Quốc đạt được đến đỉnh cao của trật tự phân hạng thế giới. Trung Quốc nên tự nhắc nhở mình rằng sự tôn trọng của thế giới bắt đầu từ những người láng giềng gần gũi. Họ nên tiếp tục nhấn mạnh đòi hỏi chủ quyền trên biển Nam Hải nhưng phải làm với một phương cách bất bạo động và phi quân sự, và tiến tới một thoả thuận với các quốc gia trong khu vực trong những bước kế tiếp nhằm giải quyết các tranh chấp.

 

Con đường phía trước của Trung Quốc là gì? Họ cần hợp tác với các nước trong khu vực để tận tình triển khai Nguyên tắc Hành xử, và tìm những thoả hiệp với các nước trong vùng trong những vấn đề giúp làm sáng tỏ những đòi hỏi chủ quyền, cũng như một phương cách bao gồm các quốc gia khác trong việc khai thác tài nguyên thiên nhiên và quyền tự do đi lại trong biển Nam Hải. Và Trung Quốc nên chấm dứt việc gói gọn biển Nam Hải như là vấn đề song phương duy nhất giữa họ và cá nhân từng quốc gia Đông nam Á vì mặc dù chủ quyền đối với các quần đảo đa phần là những tranh chấp song phương, trên thực tế, có nhiều những vấn đề khác lại mang tính đa phương, vì biển Nam Hải là vùng biển chung để tất cả các nước Đông nam Á và bạn bè của họ sử dụng. Trên thực tế, biển Nam Hải nên được đổi tên thành biển Đông nam Á. Vì những vấn đề chủ quyền sẽ không bao giờ giải quyết xong, việc khai thác tài nguyên nên được mở rộng cho tất cả các quốc gia đòi hỏi chủ quyền.

 

Những nước lãnh đạo thế giới gồm các quốc gia độc lập không bao giờ thâu tóm tất cả và chẳng để lại tí nào cho nước khác. Trên thực tế họ để những nước đi theo mình có tiếng nói riêng và tìm ra những giải pháp cùng có lợi bằng cách củng cố lòng tôn trọng và tính chính danh của một lãnh đạo, và đề xuất giúp đỡ vật chất khi cần thiết. Bạo lực và tranh cãi ồn ào là những phương pháp tự huỷ hoại ít được ưa chuộng đối với ai có tham vọng trở thành lãnh đạo thế giới.

 

@X-cafevn


 

 

Key obstacles to China becoming a global leader

By David Koh - 10 March 2011

Institute of Southeast Asian Studies

 

“ In fact, the South China Sea should be renamed Southeast Asia Sea. Given that sovereignty issues will never be resolved, exploitation of resources must be open to all who have a claim. ”

 

China just announced last week an increase of its defence budget by 12.7 per cent over 2010. It appears the 2011 budget is being inflated by new equipment purchase and adjustments to salaries to meet the demands of inflation. Western nations continue to harp on the lack of transparency in Chinese defence spending, and the aircraft carrier that China is building is a rumour that has not gone away. China has also recently demonstrated indigenous advances in fighters and missile technology.

 

What do all these mean for Southeast Asia?

 

China is a significantly much larger country than all Southeast Asian countries put together, not just in terms of population but also in terms of economic potential and output. Everyone now speaks of China as possibly the next global leader.

 

The common characteristics of leadership of the global order by any country or nation come in mainly four forms. First, the leader would have economic might; its economy is open and it trades with the rest of the world; it welcomes investments and is an important contributor to global economy via its own foreign investments and business activities. To a certain extent its currency is also well-used, and there is speculation that the China Renminbi could one day be used together with the US dollar as a currency of international trade. China can be said to be well on its way to achieving global economic leadership.

 

The second dimension of this global leadership is presence and key roles in key international institutions, such as the United Nations, the International Monetary Fund, and key global and economic forum. Again, there have been calls for changes to the structure and leadership composition of these institutions, and China has been a permanent member of the United Nations Security Council since its inception. This shows that the UN’s founders believed China would always play a pivotal role in global affairs.

 

The third dimension of global leadership is hard power – that of military might. However, the use of military power comes with an important proviso – the military power must be used to serve purposes that are either in self-defence, or in defence of the global community and is sanctioned by it. The difference with which the international community looked upon American military action in Kuwait and Afghanistan, and Iraq, would be the classic illustration.

 

As alarm bells go off on Chinese defence spending, we are basically dithering in between the issues of capability and intent. Thus we come to the fourth dimension – that of national values and national strategy, which comprise the intention.

 

Global leaders such as the USA have been at the top of the pecking order over the last six decades because they aligned regional interests and self interests. In the case of the USA, anti-communism was in its self-interest but its help to Europe through the Marshall Plan remains the most unsordid act any one nation has done for others. Here in this region, many non-communist Southeast Asian countries still remember the great effort the USA, and to a certain extent the UK, Australia, and New Zealand and other western nations – exerted to keep the non-communist part of the region stable and free from the communist threat. These action came in many forms – aid and grants, technical expertise, economic advice, investments, and trade with the helping countries – all contributed to a stable order behind the battlefront in Vietnam and Cambodia. Now that the Vietnam and Cambodian conflicts are long over, bad memories are fading.

 

It is with these Western powers that China’s rise, in particular its economic and military activities, would be compared to. Unfortunately, China is not a faraway country but a neighbour to Southeast Asia, and had in the past invaded or colonized parts of Southeast Asia. Memories of this unpleasant past still persist, at least in Vietnam. The last military confrontation between Southeast Asia and China – Vietnam and China – is not the war they fought in 1979, but the naval war they fought in 1988.

 

As countries share border and may have conflicting national interests, from time to time disputes and quarrels would happen. This is not unusual. However, it is the use of military violence to settle matters that are abhorrent. This is also against the spirit of ASEAN and the Treaty of Amity and Cooperation of ASEAN, to which China has acceded.

 

The difficult task for China is to convince Southeast Asia thoroughly that it would never resort to military solutions to solve problems between it and Southeast Asian countries. Here is where the South China Sea poses a strategic dilemma for China: to enhance its global leadership, the support of Southeast Asia covering the wide expanse of the maritime approach towards China is necessary, yet it is having disputes with a few Southeast Asian countries over islands and isles in the South China Sea. To what extent assertive Chinese military action in the long and recent past – whether disguised in civilian clothes or not – is for self-defence is a moot point, particularly because Chinese action to enforce claims in the Sea are on islands and isles (some are just rocks) that are also claimed by other countries in the region. Connected to this is a second dilemma: China’s improvements in military capability may well not be for the purpose of domination of the South China Sea but could be aimed at other great powers, but the use of force in the South China Sea in the recent past have revved up perceptions of a coming China domination and the new capabilities are for exactly that purpose. It is always difficult, if not downright wrong, to try to decipher a country’s strategic intentions by simply looking at its military capability. But China’s record is not totally clean, at least not in the last twenty years.

 

What is worse, the claims in the form of the nine dotted lines that basically make more than 80% of the South China Sea an internal water of China is absurd because it denies other countries the right to their claims to their Exclusive Economic Zones as well as their continental shelf. As if this is not already bad, Chinese views expressed at meetings or conferences about the validity of the nine dotted lines often erect a wall and are unable to offer any explanation, let alone justification, of the nine dotted lines. A refusal to discuss the dotted lines openly or to define these claims quickly are reinforcing a view among the people of Southeast Asia that China plans to be the only winner by subjugating the claims of other countries to its own. No global leader that is respected will do such a thing; yet aspirant China appears to be doing so.

 

The South China Sea disputes and the way forward to resolve these disputes contain the seeds of success of Chinese emergence as a respected and legitimate global leader, or the beginnings of the building of a wall that will block China from ever reaching the apex of the global pecking order. China should remind itself that global respectability starts from its immediate neighbourhood. It should continue to press its own claims in the South China Sea but it should do so in a non-violent and non-military way, and come to an agreement with regional countries on the way forward to resolve the disputes.

 

What is the way forward for China? It should work with regional countries to conscientiously implement the Declaration of Conduct, and seek compromises with regional countries on issues of clarity in claims, as well as an inclusive approach in exploiting natural resources and freedom to navigate in the South China Sea. And China should stop framing the South China Sea as a nothing but a bilateral issue between it and individual Southeast Asian countries because while sovereignty of the islands are mostly bilateral disputes, in fact many other issues are multilateral in nature because the South China Sea is a common sea for all Southeast Asians and their friends to use. In fact, the South China Sea should be renamed Southeast Asia Sea. Given that sovereignty issues will never be resolved, exploitation of resources must be open to all who have a claim.

 

Leaders on this globe of sovereign nations never take all and leave nothing for others. They in fact let their followers have their say and seek win-win solutions in ways that enforce respect and legitimacy as leaders, and offer material help where it is necessary. Violence and stridence are the least preferred and are self-destructing methods of aspirants to global leadership.

 

David Koh is Senior Fellow at the Institute of Southeast Asian Studies. This article contains his personal opinions and do not reflect those of the Institute.

 

Source: Institute of Southeast Asian Studies